background

Lojistik Terimler Sözlüğü

A

A.A.R Association of American Railroadsicin kullanilan kisaltma.Amerika Kitasi Demiryolu Birligi.

A.C.S. Automated Commercial Systemsicin kisaltma.ABD Gumruklerinin EDI BILGE sistemi.

A.I.D Agency for International Developementicin kisaltma.ABD Uluslar arasi Kalkinma Ajansi. ABD hukumetinin ozellikle savas,ic savas,salgin hastalik,kitlik v.b.gibi olaganustu olaylardan zarar goren ulkelere yaptigi yardimlari duzenleyen kurulus.

A.T.A American Truckers Associationicin kisaltma.Amerika Kamyoncular Birligi.

AAR Against All Risksicin kisaltma.Sigorta policelerinde Butun Riskler Dahilmaddesi icin kullanilir.

ABAFT Gemiler icin kica dogru,kic tarafta,kic tarafinda.Geminin kici ile ortasi arasinda bir yer.

ABANDON Yukleyici yada alicinin mallarini birakmasi,tek etmesi.

ABATEMENT Mala zarar gelmesi ya da tarife uzerinde fiyatlandirma halinde fatura uzerinden izin verilen indirim.

ABI Automated Broker Interfaceicin kisaltma.ABD Gumrugu'nde acentelerin ithalat islemlerini gerceklestirebildigi EDI sistemi.

ABOARD Yukun tasima vasitasinin ustune konmasi,yukun vasita ustunde olmasi.

ABSORPTION Bir tasiyicinin baska bir tasiyicinin masraflarini yukleyiciye/gondericiye aksettirmeden ustlenmesi.

ACCEPTANCE Kesidenin/odemeyi yapacak olanin kabul ettigi ve vadesi geldiginde kosulsuz olarak odemekle yukumlu oldugu vadeli draft veya odeme ceki.Kabaca,belirlenen sartlarda malin satin alinmasi anlasmasidir.

ACCESSORIAL CHARGES Tasima kaplarinin kirasi,doviz kuru ve teslim masraflari gibi temel tarifeye eklenen masraflar.

ACQUIESCENCE Bir konsimento gonderici/yukleyici tarafindan protesto edilmeden kabul edilir veya imzalanirsa,gonderici sessiz kalarak anlasma sartlarini kabul etmis sayilacagina dair ifade.

ACQUITTANCE Yuk uzerindeki iddialardan vazgectigini gosterir belge.

ACT OF GOD Dogal afet.

AD VALOREM Daha cok vergi sistemlerinde kullanilanDegere Gore anlamina gelen Latince terim.

ADMINISTRATIVE LAW JUDGE ABD'de Idari Yargic

ADMIRALITY ABD'de Bahriye Mahkemesi.Ingiltere'de Deniz Kuvvetleri Kumandanligi.

ADVANCE 1.Pesin avans 2.Daha once rezervasyonu yapilmis kisa sure icinde hareket edecek olan gemiyi tasimak.

ADVANCED CHARGES Nihai olarak gonderici/yukleyici veya alici/konsiyeden tahsil edilecek olan ve bir tasiyicidan digerine aktarilan tasimacilik ucreti.

ADVENTURE Gondericinin/yukleyicinin tum riskleri uzerine aldigi yukleme.

ADVICE OF SHIPMENT Yukleme talimati.Yerli ya da yabanci alicinin yukun ambalajlanmasi,rota tayini vb. konulara iliskin gonderdigi not. Faturanin bir kopyasi ve istenildigi takdirde konsimentonun bir kopyasi bu talimata eklenir.

ADVISING BANK Ticari bir iste tacirin nam ve hesabina kredi iliskisini baslatan banka.

AFFREIGHTMENT, CONTRACT OF Yuk yeri rezervasyon kontrati.Bir denizyolu tasiyicisinin bir ihracatci veya ithalatciya belirli zamanda belirli tarifede gemisinde kargo yeri saglama garantisi veren kontrat.

AFT Gemi,ucak gibi araclarin arka kismi.

AGENCY TARIFF Acente Tarifesi.Bir acentenin bircok tasiyici adina yayinladigi tarife.

AGENT Acente.Bir sozlesme veya vekalete dayanarak baskasi ya da bir firma adina sozlesme duzenlemeye ve hareket etmeye yetki almis kisi yada kurum.

AGGREGATE SHIPMENT Farkli saticilardan tek bir alici/konsiyeye gonderilecek yukun bir araya getirilip konsolide edilerek tek bir yuk halinde tasinmasi.

AGREED WEIHGT Tasiyici ile gonderici arasinda yukun mutabik kalinan agirlik yada tonaji.

AIRWAY BILL Hava Konsimentosu.Gonderici ile hava tasiyici arasinda ciro edilemez formda hazirlanan tasima senedi.

ALL IN Her sey dahil fiyat.cikistan varisa tum masraflari kapsayan anlasma.

ALONGSIDE Geminin yan tarafi,borda.Alongside kayitli sekilde teslim edilen mallar limanda yuklemeye uygun bicimde bordaya konur.

ALTERNATIVE RATES Alternatif navlunlar.

AMBIENT TEMPERATURE cevre isisi.Bir konteynir icin cevre isisi atmosfer sicakligidir.

AMERICAN BUREAU OF SHIPPING Amerikan Denizcilik Burosu.Amerikan gemilerinin seyrusefere uygunlugunu tescil eden kurulus.

AMS Automated Manifest System icin kisaltma.ABD Gumrugu'nun Otomatik ozet Beyan Sistemi.

ANTI-DUMPING DUTY Anti-damping vergisi.Ithal mallarin satisini ozendirmemek ve bu mallarin yerli mallara ikame edilmesini tesvik etmek icin konulan vergi.

ANY QUANTITY (A.Q.) Belirlenen navlunun,mal miktarina bagli olmadan uygulanacagini belirten ifade.

APPARENT GOOD ORDER Harici muayenede malin zarar gormediginin tespiti.

APPRAISEMENT Esyanin gumruk kiymetinin tespiti.Gumruk yetkilileri tarafindan ithal edilen malin vergilendirilecek degerinin belirlenmesi.

APPRAISER'S STORES Ithal edilen mallarin gumruk kiymetinin tespiti icin numunelerin alindigi,incelendigi,olculdugu gumruk deposu.

ARBITRARY Sabit fiyatin ustune keyfi,ihtiyari fiyat koymak.

ARRIVAL NOTICE Varis Ihbarnamesi.Tasiyici tarafindan malin konsimentoda belirtilen noktaya ulastiginda alici/konsiyeye veya acentesine gonderdigi nota.

ASC X12 American Standards Committee x12 icin kisaltma.Amerikan Standartlari Komitesi.ABD'de elektronik veri degisimi standartlarini belirlemekle yukumlu kurulus.

ASSIGNMENT Konsimento yada kiymetli evraki tahsis etme.Mulkiyet veya sair bir hak tesisi icin kiymetli evrakin devri.Emre yazili senetlerde (konsimentolarda) ciro;nama yazili senetlerde yazili bir devir beyani.

ASTERN Tornistan.

ATA CARNET ATA KARNESI.Fransizca Admission Temporaire ve Ingilizce Temporary Admission ifadelerinin birlestirilmesiyle olusturulan terim.Fuar,sergi,ticari numune ve profesyonel ekipmanin sistemi kabul eden ulke topraklarini belirli bir sure icin gumruksuz giris cikisini saglayan,ilgili ticaret odalari tarafindan duzenlenen belge.

ATDNSHINC Any Time,Daytime;Night,Sundays and Holidays Included icin kisaltma.Her zaman;gece,gunduz,pazarlari ve tatiller dahil.

ATWARTSHIPS Geminin enine capraz yonu.

AVOIRDUPOIS POUNDS 0.4535924277 kilogram esitinde yuk agirlik birimi.

AWWL Always Within Institute Warranties Limits icin kisaltma. Her zaman Garanti Limitleri Icinde anlaminda sigortacilik deyimi.

B

B/L Bill of Lading icin kisaltma.Konsimento.Konsimentolar,uzerinde yazili sartlara paralel olarak; Negotiable/Straight (Non-Negociable),Clean/Dirty (Unclean), Master/House, Services/Express, Received/Open/Shipped gibi adlandirmalara sahip olabilmektedir. Konsimento cesitleri : 1.Ocean/Marine B/L: Limandan limana yapilan tasimayi iceren konsimentodur ve tasiyici,kaptan veya acente tarafindan imzalanir.Kara,demiryolu vb. ic tasimalari icermez. 2. Combined B/L : Kargonun kara,deniz ve hava kombinasyonlari ile tasinmasi soz konusu oldugunda tanzim edilen konsimento cesididir. 3. Through B/L : Kargonun birden fazla deniz araci ile tasinmasi soz konusu oldugunda duzenlenen konsimentodur.

BACK HAUL Geri donus.Geri donus yuku.

BAF Bunker Adjusment Factor icin kisaltma.Akaryakit Ayarlama Faktoru.Deniz hat isletmecilerini dalgalanan akaryakit fiyatlarindan korumak icin kullanilir.FAF-Fuel Adjusment Factor olarak da gecer.

BALLOON FREIGHT Hafif ve hacimli yuk.

BANK GUARANTIEE Banka garantisi.Bankanin tasiyiciya orijinal konsimentonun kaybolmasi ya da yanlis yere gitmesi halinde verdigi garanti.

BARGE CARRIERS Mavna tasiyicisi.Mavnali tasimak icin tasarlanan gemi.

BARRATRY Gemi kaptani veya diger gemi yonetiminin,gemi sahibinin rizasi ve amaclari disinda gerceklestirdikleri yasadisi davranislar veya yolsuzluklar icin kullanilan terim.Zarara yol acacak ihmal ve diger yolsuzluklar da bu kapsama girer.

BARREL (BBL) Varil.60 'F'de 42 galon siviyi tasiyabilen kap.

BASE RATE Ana navlun.Ek masraflari haricindeki temel tarifede belirlenen tasimacilik ucreti.

BB 1.Ballast Bonus icin kisaltma.Geminin bir onceki seferindeki tahliye limani ile bir sonraki seferindeki yukleme limani arasinda ana navlun hesabinda onemsiz gorulmeyecek kadar bir bos gidis mesafesi ve maliyeti olmasi halinde,bu bos gidis maliyetini karsilamak icin alinan ucrettir. 2.Bare Boat icin kisaltma.ciplak gemi kiralama. 3.Bar-Bound icin kisaltma.Tahil ticaretinde River Plate saglik kosulu.

BCO Beneficial Cargo Owner icin kisaltma.Yararlanan yuk sahibi.Varis yerinde mali teslim alan,malin tasinmasinda ucuncu kisi olarak hareket etmeyen ve kayitlarda ithalatci olarak belirtilen kisi.

BEAM Geminin genisligi.

BELT LINE Ticari bolgede hizmet veren degisimli ray sistemi.

BENEFICIARY Lehdar.odeme almaya yetkili kilinan sahis veya firma.

BERTH TERMS Yukleme ve bosaltma sarti.Geminin yukleme aldigi rihtimdan bosaltma yapacagi rihtima kadar masraflari kapsayan sartlar.Yanasma sarti olarak da gecer.

BILETERAL Karsilikli.Taraflarin karsilikli rizasini gosteren kontrat terimi.

BILL OF EXCHANGE Senet,police,konsimento gibi odeme araclari.

BILL OF LADING Konsimento.Mal,hammadde ve esyanin tasinmasinda kullanilan cok yonlu kullanimi olan temel ve kiymetli evrak.Konsimento navlunu,tasinan mallarin ozelliklerini,rotayi ve yuk uzerindeki mulkiyet hakki olan taraflari belirler.

BILL OF PARTY Hizmet karsiliginda odeme yapmakla mukellef kilinan musteri.

BILL OF SALE Yukun mulkiyetini bir odeme veya borclanma karsiliginda devreden vesika.

BILLED WEIGHT Faturalandirilmis agirlik.Konsimentoda belirtilen yukun agirligi.

BLANKET BOND Birkac kisi,mal ve esyayi kapsayan tahvil.

BLANKET RATE Tek bir yuklemedeki degisik mal kalemlerine uygulanabilir tasima ucreti/tarifesi.

BLANKET WAYBILL Birden fazla seferle tasinan yuk icin duzenlenen konsimento.

BLIND SHIPMENT Konsimentoda alicisi veya gonderici belirtilmeden yapilan yukleme.

BLOCK STOWAGE Istem disi oynamalari onleyecek bicimde yapilan yuk istifi

BLOCKED TRAINS Blok tren.Farkli istasyonlarda durup vagon eklenip cikartilmadan,tek bir varis noktasina cok sayida vagonu tasiyan yuk treni.

BLOCKING OR BRACING Yuklerin sabitlenmesi icin yanlarina konan agac yada metal destekler.

BLS (BALES) Balya.

BOARD Borda.Araca erisim saglama.

BOARD FEET 12 inc genisliginde 1 feet uzunlugunda yuk olcusu.

BOBTAIL Treylersiz bir cekicinin karayolunda seyretmesi.

BOGIE Konteynerin altina monte edilen tekerlek sistemi.

BOLSTER sasiye monte edilen Konteynerin guvenligini saglayan parca.

BOND PORT Giris gumruk limani.

BONDED FREIGHT Gumruklu yuk.

BONDED WAREHOUSE Gumruklu depo.Gumruk yetkilileri tarafindan gumruk islemlerinin tamamlanincaya kadar malin depolanmasina izin verdigi antrepo.

BOOKING NUMBER Rezervasyon numarasi.

BOOKING Rezervasyon.

BOTTOM SIDE RAILS Konteynerin tabanindaki uzunluksal yapi elemanlari.

BOTTOM-AIR DELIVERY Sicaklik kontrollu konteynerde hava sirkulasyonunu saglayan duzenek.

BOW Geminin onu.

BOXCAR Kapali demiryolu yuk araci.

BREAK BULK Dokme yuk.

BRIDGE POINT on tasima noktasi.Bir limandan baska limana tasinan yukun toplandigi kara noktasi.

BRIDGE PORT on tasima limani.Bir gemiyle tasinan yukun toplanarak konteynere yuklendigi ve yeniden tasinmak uzere baska bir limana aktarildigi liman.

BROKEN STOWAGE Yuklenen kargonun cins ve ozelliginden ya da yerlestirilmesindeki planlama hatasindan dolayi kullanilamayan alan.

BROKER Komisyoncu.Bir yuku tasimaya hazirlanan ve yukun tasinmasindan bir komisyon elde eden kisi.

BROKERAGE Komisyonculuk.

BULK CARGO Dokme yuk.Maden cevheri,komur,kum vb. gibi,paketlenmemis veya konteynere konmamis,uzeri isaretlenmemis yuk.

BULK CARRIERS Dokme yuk tasiyicisi.Hububat,gubre,maden filizi ve petrol gibi dokme mallari tasimak icin insa edilmis butun gemiler.

BULK-FREIGHT CONTANIER Dokme yukler icin bir bosaltma kapagi olarak olan konteyner.

BULKHEAD Ayrac. Konteyner,vagon vb. tasima kaplarinda mallarin birbirinden ayri tasinmasina yarayan separator.

BULL RINGS Tasinan mali saglamlastirmak ve kaymasinin engellemek icin konteynerin tabanina yerlestirilen parcalar.

BUNKER CHARGE Yakit ayarlama faktoru. bkz.BAF

BUNKERS Gemi yakiti.

C

C&F Cost and Freight icin kisaltma.Kargo satis terimi olarak Navlun ve Maliyet. Saticinin malin maliyetini ve varis limanina kadar tasima masraflarini ustlendigi satis turu.INCOTERMS terimlerini belirleyen Milletlerarasi Ticaret Odasi (ICC) 1 Temmuz 1990 tarihinde bu satis terimini CFR olarak degistirmistir.

CABOTAGE Kabotaj.Ayni ulkenin limanlari arasindaki deniz ve suyolu tasimaciligina verilen ad.Turkiye dahil bircok ulke kiyi tasimaciligini belli bayrakli gemiler tarafinda yurutulmesi icin kanuni kisitlamalara gitmistir.

CAF Currency Adjustment Factor icin kisaltma.Doviz ayarlama faktoru.Deniz hat isletmecilerini dalgalanan akaryakit fiyatlarindan korumak icin kullanilir.

CAPTAIN'S PROTEST Kotu hava veya benzeri kosullar nedeniyle kaptan tarafindan tutulan zabit.Ilk limanda tescil ettirilir.Genellikle yolculuk sirasinda kargonun ugradigi zararlardan oturu gemi sahibi veya isletmecisini sorumluluktan korumak icin duzenlenir.Sea Protest olarak da bilinir.

CAR POOLING Tasiyicinin ve tasiticinin merkezi bir otorite araciligiyla ozel kisilere ait kara/demiryolu tasima aracini kullanmasi.

CAR SEAL Arac muhru.Konteyner,vagon vb. tasima kaplarinin kapilarina konulan metal veya kusun muhur.Muhur genellikle kayit icin numaralandirilir.

CARFLOAT Limanlarda yuk aktarimi icin kullanilan rayli sistem.

CARGO MANIFEST Yuk Manifestosu/ozet Beyani.Belirli bir seferde tasinan yukun gondericisi ve alicisi ile esyanin cinsi ve miktarini gosteren liste.

CARGO NOS Cargo Not Otherwise Specified icin kisaltma.Yuk tasima tarifelerinde belirtilen mal kalemleri arasinda belirtilmeyen yukler icin uygulanabilir tarife ucreti.

CARGO PREFERENCE ulke araclariyla tasinmasi gereken yuk.Genellikle kamuya ait mallar bu kapsama girer.

CARGO TONNAGE Yuk tonaji.Malin tarifeye tabi tutulan agirligi.

CARGO Yuk.

CARLOAD RATE Arac yuku fiyati.

CARNET Karne.Bir malin uluslar arasi sinirlari gecmesi icin gumruk tarafindan duzenlenen evrak.

CARRIER CERTIFICATE Tasiyici Sertifikasi.Gumruklerden mali cekmek icin gumruk yetkilileri tarafindan tasiyicidan istenen vesika.

CARRIER Tasiyici.Bir tasima kontrati geregi tasimanin kara,hava,deniz,demiryolu,ic suyolu veya kombine olarak gerceklestirilmesi sorumlulugunu ustlenen kisi yada kurulus.

CARTAGE Ic tasima.Ayni ulkenin sehirleri arasinda yapilan karayolu veya demiryolu tasimasi.

CARTMENT Gumruklu tasima evraki.Ayni gumrugun yetki sahasida gumruk kontrolunde bir yerden (gumruklu antrepodan) bir digerine tasima yapmak icin verilen belge.

CASH AGAINST DOCUMENT'S(CAD) Evrak karsiligi odeme.Alicinin satici adina hareket eden acenteye mal evrakini teslimine karsilik yaptigi nakit odeme.

CASH IN ADVANCE (CIA) on odeme.Alicinin saticiya malin yuklenmesi icin yaptigi on odeme.Genellikle siparis uzerine yapilan makine ve aksami icin bu yola basvurulur.

CASH WITH ORDER (CWO) Siparis verildiginde odeme.

CBM Cubic Meter icin kisaltma.CM olarak da kisaltilir.Metrekup.

CE (CONSUMPTION ENTRY) ABD'ye ithal edilen mallarin deklarasyonu icin kullanilan evrak.

CELLS Hucre sistemi.Konteyner gemilerinde konteynerlerin ust uste kondugu istiflenme bicimi.

CENTER OF GRAVITY Tasima araclarin yada konteynerin agirlik merkezi.

CERTIFICATE OF ORIGIN Mense sahadetnamesi.Uluslararasi ticarette malin cikis ulkesini gosteren belge.

CERTIFICATE sahadetname,sertifika.Gumruk veya diger sorumlu kurumun tasiyiciya tanidigi izni gosteren belge.

CFR Cost and Freight icin kisaltma.Mal bedeli ve navlun.Varis limani olarak belirtilmek suretiyle malin belirtilen varis limanina kadar tasinmasi icin gerekli olan masraflari ve navlun ucretini saticinin odemesi demektir.Ancak,bu satis seklinde malin kaybolma ya da zedelenme riski ve buna bagli olarak meydana gelen tum masraflar,mallar yukleme limanindan geminin bordasina gectikten sonra saticidan aliciya gecer.CFR terimi,mallarin ihrac islemlerinin satici tarafindan yapilmasini gerektirir.

CFS Container Freight Station icin kisaltma.Konteyner nakil istasyonu.Konteyner yuklerinin bosaltilip yeniden yuklendigi yer.Genellikle eksik konteyner yuklerinin tamamlandigi,ayni alici/konsiyeye gidecek yuklerin konsolidasyonun yapildigi yer.

CHARTER PARTY Gemi kira kontrati.Sozlesmenin suresi,navlun ucreti ve seferde ugranilacak limanlar gibi bilgileri duzenler.

CHASSIS sasi.Hareket halinde konteyneri guvenlik altina alan tekerlekli ve konteyner kilitli duzenek.

CHOCK Yukun devrilmesini engelleyen metal ya da agac konstruksiyon.

CI Cost and Insurance icin kisaltma.Maliyet ve sigorta. Malin maliyetini,deniz sigortasini ve navlun disindaki tum tasima ucretlerini kapsayan satis anlasmasi.

CIF Cost,Insurance and Freight icin kisaltma.Bu satis turunde satici CFR terimindeki yukumluluklere aynen sahiptir ama ayni zamanda tasima boyunca mallarin kaybolmasi ya da zedelenmesi riskine karsi denizcilik sigortasi saglama zorunlulugu vardir.Satici,sigorta kontrati yapar ve primini oder.CIF,satici tarafindan ihrac cikis islemlerinin yapilmasini gerektirir.

CIF&C Cost,Insurance,Freight & Commission icin kisaltma.Maliyet,sigorta,navlun ve komisyon. Saticinin malin maliyeti,navlun ucreti ve tasima sigortasinin yani sira komisyonlari da karsiladigi satis anlasmasidir.

CIF&E Cost,Insurance,Freight & Exchange icin kisaltma.Maliyet,sigorta,navlun ve kambiyo. Saticinin malin maliyeti,navlun ucreti ve tasima sigortasinin yani sira kambiyo masraflarini da ustlendigi satis anlasmasidir.

CIFCI Cost,Insurance,Freight,Collection And Interest icin kisaltma.Maliyet,sigorta,navlun,teslimat ve faiz. Saticinin malin maliyeti,navlun ucreti ve tasima sigortasinin yani sira teslimat ve faiz giderlerini de ustlendigi satis anlasmasidir.

CIP Carriage and Insurance Paid to icin kisaltma.Saticinin CPT altinda ayni yukumluluklere sahip oldugu anlamina gelen satis terimidir.Ancak bunlara ek olarak mallarin tasinma riskine karsi aliciya yuk sigortasi saglamasini gerektirir.Satici sigorta kontrati yapar ve primini oder.Satici ayrica aliciya CIP teriminde sadece en dusuk seviyede sigorta kapsamini saglamakla yukumludur.CIP;satici tarafindan ihrac cikisli islemlerinin yapilmasini gerektirir.

CKD Completely Knocked Down icin kisaltma.ozel bir tasimaya tabi tutulacak tipteki arac,ekipman ve cihazlarin parcalarina ayrilarak tasinmasi.

CL Carload ve Containerload icin kisaltma.Konteyner yuku.

CLAIM Tasima sirasinda zarar goren veya eksik cikan mallarin odenmesi icin tasiyiciya yapilan tazminat talebi.

CLASSIFICATION RATING Siniflandirma altina alinmis mal kalemlerine uygulanabilecek fiyatlandirma.

CLASSIFICATION Siniflandirma.Bir konsimentoda ayrintili olarak belirtilen mal kalemlerini ortaya koyan gumruk veya baska yetkili kurumlar tarafindan gelistirilen listeler.

CLASSIFICATION YARD Yuk treni katarinin olusturuldugu alan.

CLAYTON ACT ABD'nin 1914 tarihli fiyat ayriciligini yasadisi kilan anti-tekel yasasi.

CLEAN BILL OF LADING Tasiyici tarafindan duzenlenen ve malin tasiyici tarafindan teslim aldiginda zarar gormemis ve eksiksiz oldugunu gosteren konsimento.Aksi bir durum belirtilmedigi surece konsimento cleaned yani temiz olarak kabul edilir.

CLEANING IN TRANSIT Malin cikis ile varis noktalari arasinda bir yerde durdurularak temizlenmesi,ayiklanmasi ve/veya yeniden ambalajlanmasi.

CLEARANCE 1.Gumrukleme 2.Aracin kopru veya tunel gibi gecis limitli yerlerden rahatlikla gecebilecek sekilde yuklenmesi.

CLEAT Yukun dayanikliligini arttirmak icin icine monte edilen demir yada ahsap seritler.

CLECAT Avrupa Forwarder,Gumruk Acenteleri ve Lojistik Birligi.1958 yilinda kurulmus,Avrupa ulkelerinde freight forwarder,gumruk acenteligi ve lojistik firmalarini temsil eden dernek ve federasyonlarin uyesi bulundugu,AB Komisyonu nezdinde danismanlik statusune sahip tasimacilik organizasyonu.

CLIP-ON Izole edilmis konteynere takilabilen sogutma ekipmani.

COASTWISE Sahil boyunca yapilan deniz tasimaciligi.

COD Collect (cash) on Delivery icin kisaltma.Teslimde odemeli satis sekli.

COFC Container On Flat Car icin kisaltma.Demiryolu tasimaciliginda Duz vagonla tasinan konteyner anlaminda kullanilan kisaltma.

COGSA Carriage of Goods by Sea Act icin kisaltma.ABD'de denizyolu tasimaciliginda tasiyicinin konsimentodan dogan sorumluluklarini duzenleyen 1936 tarihli kanun.

COLLECTING BANK Havale edilen banka.Saticinin bankasinin acentesi konumunda olan ve mal ve konsimento uzerinde hicbir sorumluluk ustlenmeyen banka.

COLLECTION Satici tarafindan kesilen,genellikle diger tasima evrakinin eklendigi,odemenin sekli icin talimatlari iceren cek/draft.

COMBINATION EXPORT MANAGER Birbirinin rakibi olmayan birden fazla ureticinin malini ihrac eden firma.

COMBINATION PASSENGER AND CARGO SHIPS Kombine yolcu ve kargo gemisi.13 veya daha fazla yolcu kapasiteli gemilerdir.

COMBINATION RATE 2 ya da daha fazla faktorden olusan oran,ucret.

COMMERCIAL INVOICE Ticari fatura.Ihracatciyla ithalatci arasinda tum islemlerin kaydedildigi,tasinan mal icin duzenlenen evraklara temel teskil eden fatura.

COMMODITY RATE Belirli yuk kalemleri icin uygulanan tasima ucretini gosteren basili tarife.

COMMODITY Yuk.Tasinan mal.

COMMON CARRIER Tasiyici,nakliyeci.Basili tarifeler uzerinden mal tasimaciligi yapan kisi ya da firma.

COMMON LAW orf ve adete dayanan,yazili olmayan hukuk.

CONCEALED DAMAGE Gizli hasar.Ilk tetkikinde veya malin ambalaji acilmadan fark edilemeyecek hasar.

CONFERENCE Ayni rotada hizmet veren armator ve gemi sahiplerinin kurdugu ortak kural ve tarifeleri bulunan birlik.

CONFIRMED LETTER OF CREDIT Teyitli kredi mektubu,Akreditif.Yabanci banka tarafindan duzenlenen,yerel banka tarafindan onaylanan kredi mektubu.Teyitli kredi mektubuna sahip ihracatci,yabanci alici veya bankasinin kusuru bulunsa bile odeme alma garantisine sahiptir.

CONFIRMING BANK Onaylayan/kesideci banka.Bir baska bankanin kredi mektubunu teyit eden ve kredi mektubunda belirtilen evrakin tesliminde odeme yapmayi kabul eden banka.

CONNECTING CARRIER Iki tasiyici arasinda baglanti kuran tasiyici firma.

CONSIGNEE Alici,konsiye.Tasima evraklarinda,tasinan mallari teslim almakla yetkili kilinan kisi yada firma.

CONSIGNEE MARK Alici sembolu.Tanimlama icin paketlerin uzerine konan,genellikle ucgen,daire,kare vb. sekillerle bosaltma limanini belirten harflerin bulundugu semboller.

CONSIGNMENT (1) Tasinmak uzere bir aracinin belirttigi yere gonderilen,ancak hala ureticinin hak sahibi oldugu mal. (2) Mali alicisina/konsinyeye ulastirmak icin yuklemek.

CONSIGNOR Konsimentoda malin gondericisi olarak belirtilen kisi.

CONSOLIDATION Ayni sevkiyata gidecek farkli kaynaklardan yuklerin birlestirilmesi.

CONSOLIDATOR Konsolide eden,konsolidasyon hizmeti veren kisi yada firma.

CONSTRUCTION DIFFERENTIAL SUBSIDY Yapim ucret farki subvansiyonu.

CONSUL Konsolos.

CONSULAR DECLERATION Gonderilen ulkenin konsolosu tarafindan onaylanan yuk detaylari.

CONSULAR INVOICE Bazi ulkeler tarafindan istenen,bir konsolosluk yetkilisi tarafindan imzalanan belge.Genellikle mali ithal eden ulkenin gumrugu tarafindan malin degeri,cinsi ve ozelliklerinin tespiti icin istenir.

CONSULAR VISA Gonderilen ulkenin konsolosu tarafindan evraklara eklenen imza yada muhur.

CONSUMPTION ENTRY (CE) ABD'ye ithal edilen mallarin deklarasyonu.

CONTAINER BOOKING Konteyner rezervasyonu.Konteyner tasimaciligi yapan gemi hatlarinda konteyner icin yer rezervasyonu yaptirmak.

CONTAINER Konteyner.cesitli boy,genislik ve yukseklikte,sogutmali,havalandirmali,ustu acik,dokme yuk icin vb. tipleri bulunan;gemi,ucak,tren ve kamyonla tasinabilen tasima kabi.

CONTAINER LOAD Konteyneri doldurmaya yeterli yuk.

CONTAINER MANIFEST Konteyner manifestosu.Konteyner icindeki mal ve yukleme bilgilerini iceren evrak.

CONTAINER POLL Firmalar arasinda konteynerlerin ortak kullanima acilmasi sozlesmesi.

CONTAINER TERMINAL Konteyner terminali.Dolu veya bos konteynerlerin istifleme,yukleme,bosaltma,tamir ve bakiminin yapildigi kara,deniz,demiryolu baglantilari bulunan alan.

CONTAINER YARD (CY) Konteyner alani.Yuklu veya bos konteynerlerin elleclendigi,yuklendigi,bosaltildigi,depolandigi alan.

CONTAINERIZABLE CARGO Konteynerde bosluk birakmayan ,yer kaybina yol acmayan ekonomik yuk.

CONTAINERIZATION Degisik tasima modlari icin genel veya ozel amacli kargonun konteynere yuklenmesi.

CONTRABAND Yasak kargo.

CONTRACT CARRIER Sozlesmeli tasiyici.Bir sozlesme dahilinde mal yada yolcu tasimaciligi yapan kisi yada kurulus.

CONTRACT Sozlesme,kontrat.Iki yada daha fazla tarafin bir yukumlulugu belirli bir degerde belirli bir sure icinde yerine getirmek uzerinde vardiklari yasal yazili anlasma.

CONTROLLED ATMOSPHERE Gazlarin karisimini kontrol eden bilgisayar kontrollu tasimacilik sistemi.

CORNER POSTS Konteynerin koselerinde bulunan ve konteynerlerin tasima aracinin uzerine yerlestirilmesi veya tasima aracindan alinmasini kolaylastiran dikey cerceveler.

CORRESPONDANT BANK Muhabir banka.Yurtdisi bankanin isini idare eden yerel banka.

COST,INSURANCE AND FREIGHT (CIF) Navlun,sigorta,maliyet. Bkz.CIF

COUNTERVAILING DUTY Yerel ihracati desteklemek icin yabanci ithalatciya uygulanan vergi.

CPT Carriage Paid To icin kisaltma.Tasima ucreti odenmis olarak-varis yeri belirtilmek suretiyle mallarin gidecek yere tasinmasi icin nakliye ucretinin satici tarafindan odenmesi anlamina gelir.Mallarin tasiyiciya aktarilmasindan sonra mallarla ilgili kaybetme yada zedelenme riski,ayrica bu teslim isleminden sonra meydana gelebilecek her turlu ek masraf alici tarafindan odenir.Eger mallarin varis yerine ulastirilmasi icin baska tasiyicilar kullaniliyorsa,mallarin bunlardan ilk tasiyiciya aktarilmasiyla riskte bu tasimaciya gecer.CPT,satici tarafindan ihrac cikis islemlerinin yapilmasini gerektirir.

CROSS MEMBER Konteynerin altina monte edilen,konteyneri saglamlastiran capraz konstruksiyon.

CU Cubic icin kisaltma.Metrik sistemde Kup un kisaltmasi.

CUBE FOOT 1,728 inc..buyuklugundeki hacim olcusu.Ayak Kup olarak da bilinir.

CUBE OUT Bir konteynerin hacminin yasal agirlik limitlerinin altinda dolmasi.

CUSTOM ENTRY Gumruk girisi.Tum ulkelerde ithalatcilardan ulke siniri dahiline girisine izin verebilecekleri mallar icin bir beyanda bulunmasi ve ithal malin gumruk vergilerini odemesi istenir.Ithalatci gumruk beyaninin tasiyicinin manifestosuyla (ozet beyan) ayni olmasi malin kanunlara uygun bicimde ithal edildigini gosterir.

CUSTOM INVOICE Gumruk faturasi.Ticari fatura,mense sahadetnamesi ve kiymet sertifikasindaki tum verileri iceren form.Sadece birkac ulkede istenir ve saticinin ticari faturasi islevini gorur.

CUSTOM OF THE PORT Liman Teamulu.Malin gonderildigi ulke limanlarindaki tasima masraflarini etkileyen yerel kurallar ve pratikleri belirtir.

CUSTOMHOUSE BROKER Gumruk komisyoncusu.Musterisi adina gumruk islemlerini gerceklestirmek icin yetkili kilinan yasal araci.

CUSTOMHOUSE Gumruk Ofisi.

CUSTOMS BONDED WAREHOUSE Gumruklu antrepo.Gumruklenecek mallarin konulmasina izin verilen depo alani.

CUSTOMS Gumruk.

CUT-OFF TIME Tren veya geminin kalkisindan once yuklerin terminale son teslim tarihi ve saati.

CWT 100 pound biriminde agirlik olcusu.

CY Bkz.Container Yard.

D

D&H Dangerous & Hazardeous icin kisaltma.Tehlikeli ve tasinmasi ozen ve dikkat isteyen kargo.

D.O.T. Department of Transport icin kisaltma.ABD Ulastirma (Tasimacilik) Bakanligi.

DAF Delivered At Frontier icin kisaltma.Varis yeri belirtilmek suretiyle sinirda teslim.Belirtilen yerde mallarin gumruk cikis islemleri tamamlanmis olarak sinirda,ancak bitisik ulkenin gumruk sinirindan onceki belirlenen yerde ve noktada teslime hazir hale getirilmesiyle saticinin yukumluluklerinin sona ermesi anlamina gelmektedir.

DDC Destination Delivery Chargeicin kisaltma.Varista teslim masrafi.Konteyner buyuklugune bagli olarak bircok kargo tarifesine uygulanan masraftir.Bu masraf tali masraf olarak temel deniz navlununa eklenir.Gemiden vinc bosaltmalari,terminal icindeki agir kamyon tasimalari ve terminal operasyonlari icin kapi ucreti dahildir.

DDP Delivered Duty Paid icin kisaltma.Mallarin ithalatci gumruk resmi odenmis olarak teslime varis yeri belirtilmek suretiyle mallarin ithalatci ulkede belirlenen yerde hazir bulundurulmasiyla,saticinin teslim yukumlulugunde yerine getirilmis olacagini ifade eder.Satici mallarin giris islemleri tamamlanmis olarak tesliminde,gumruk resmi dahil olmak uzere vergiler ve oteki ucretlendirmeleriyle birlikte butun risk ve masraflari ustlenir.EXW satici icin en az sorumluluk ifade ederken,DDP en fazlasini ifade eder.

DDU Delivered Duty Unpaid icin kisaltma.Gumruk resmi odenmeden teslim mallarin ithalatci ulkede belirlenen yerde hazir bulundurulmasiyla,saticinin teslim yukumlulugunu yerine getirmis olacagini ifade eder.Satici,buraya kadar getirilirken mallarin masraf ve risklerinden (gumruk resmi,vergiler ve diger odenebilir ithalat ucretleri disinda) sorumludur.Alici,olusabilecek herhangi arti masraflari ve gumruk cikis islemlerinde yetersizlikten dolayi olusacak riskleri ustlenir.

DEADWEIGHT Bir geminin kargo,kuru ve likit yuk toplam ton tasima kapasitesini ifade eder.Geminin deadweight kapasitesi yukluyken yuk cizgisine batincaya kadar aldigi su miktarindan bosken aldigi su miktarinin ton cinsinden farki olarak hesaplanir.

DEADWEIGHT CARGO Gemi yukleme birimi.40 fit alana istiflenebilen kargonun ton agirligini ifade eder.

DECONSOLIDATION POINT Daginik veya konteynere yerlestirilmemis kargonun teslimat icin yeniden yuklendigi yer.

DEFICIT WEIGHT Eksik tonaj.Olmasi gerekenden eksik agirlik.

DELIVERY INSTRUCTIONS Teslim talimatlari.Belirtilen adresten malin alinip dagitim iskelesine teslim talimati.Genellikle bu tip talimatlar ihracatci tarafindan kara tasimaciligi operatorune veya kara tasimaciligini tumleyen demiryolu tasima operatorune verilir.Shipping Deliver Order (Yukleme Teslim Talimati) olarak da bilinir.

DEMDES Demurrage/Despatch icin kisaltma.Malin gemiden yuklemenin veya bosaltmasinin ongorulenden daha hizli veya daha yavas gerceklestirilmesinde odenen para.

DENSITY Yogunluk.Beher metrekup veya baska hacim birimi basina yuk agirligi.

DEPOT,CONTAINER Konteyner Deposu.Bos konteynerlerin alinip birakildigi bos alan.

DEQ Delivered Ex Quay,(Duty Paid) icin kisaltma.Rihtimda teslim.Varis limani belirtilmelidir.Mallarin gumruk giris islemleri tamamlanmis olarak,ismi gecen uygun rihtimin uzerindeki limanda,DDU'nun yerine getirilmesi manasina gelir.Saticinin mallarin teslimine kadar olan gumruk resimlerini,vergilerini ve diger ucretleri de iceren tum masraf ve riskleri tasimasi gerekir.

DES Delivered Ex Ship icin kisaltma.Gemide teslim.Varis limani belirtilmek suretiyle mallari gumruk islemleri tamamlanmadan,gemi uzerinde teslim yukumlulugunu yerine getirmesidir.Satici,belirlenmis limana gelene kadar gecen surede mallara gelebilecek riskleri ve masraflari karsilamak zorundadir.

DESTINATION Varis yeri,istikamet,destinasyon.Tasiyicinin mali alici veya acentesine teslim edecegi yer.

DETENTION 1.Verilen musait zaman disina tasarak tasiyicinin ekipmaninin gecikmesine sebep olan gonderici veya aliciya verilen para cezasidir.Demurraj yuke,detention ise ekipmana uygulanir. 2.Aracin ve yukun cesitli nedenlerle devlet tarafindan alikonulmasi.

DEVANNING Konteynerin yada kargo vaninin bosaltilmasi.

DF CAR Damage-free Car icin kisaltma.Hasara karsi ozel ekipmana sahip yuk vagonu.

DISCREPANCY LETTER OF CREDIT Ihtilafli kredi mektubu/akreditif.Sunulan dokumanlar Kredi Mektubunun gerekliliklerine uygun olmadigi taktirde ihtilafli olarak muamele gorur.Bankalar ihtilafli akreditiflerle muamele gerceklestiremezler.Durumu alici veya saticiya bildirip talimat beklerler.

DISPLACEMENT Geminin agirligi.Geminin tasirdigi suyun metrekupunun deniz suyunun ortalama yogunlugu olan 1,025 ton/m.'e bolunmesiyle hesaplanir.

DIVERSION Transit halindeki malin veya tum geminin rotasindaki degisiklik.

DIVISION Tasiyicinin ortak yuklemelerden elde edilen geliri bolusme uygulamasi.

DOCK RECEIPT Rihtim irsaliyesi.Malin teslim alindigina dair belge.cogunlukla deniz konsimentosunun hazirlanmasinda kullanilir.

DOCK Rihtim.Kara tasimaciliginda bir endustriyel bolge veya tasiyici terminalindeki yukleme ve bosaltma platformu.

DOCUMENTS AGAINTS ACCEPTANCE (D/A) Alicinin odemeyi yapmasi halinde evrakin teslimine iliskin bankaya verdigi talimattir.

DOLLY Konteynerin on tarafini destekleyen tekerlek seti.Konteyner bir cekiciye bagli olmadigi zaman kullanilir.

DOOR TO DOOR Kapidan kapiya tasima.Esyanin gondericiden aliciya kadar tum tasima islemlerinin gerceklestirilmesi.Evden eve nakliye olarak da bilinir.

DRAFT Bir tarafin,(drawer-kesideci) bir baska tarafi (drawee-muhatap) yazili olarak gonderdigi,muhatabin belirli bir tarihte belirli miktarda odeme yapmasi yonunde kosulsuz talimatidir.

DRAFT,BANK Bir saticinin aliciya genellikle bir banka araciligiyla gonderdigi cek,police ya da senet.

DRAFT,CLEAN Hicbir evrakin ekli olmadigi cek,police yada senet.

DRAFT,DATE Kabul tarihine bakilmadan belirli bir tarihte vadesi dolan cek,police ya da senet.

DRAFT,DISCOUNTED Bir kredi mektubu altindaki kabul edilmis ve bir banka tarafindan iskontolu olarak satin alinmis vadeli cek,police ya da senet.

DRAFT,SIGHT Talep edildiginde vesaik karsiligi odenebilen cek,police ya da senet.

DRAFT,TIME Vesaik karsiliginda veya kabulu rucuundan sonra belirli bir tarihte vadesi dolan cek,police ya da senet.

DRAWBAG Bir ithalat harcinin kismi geri odemesidir.Geri odemeler genellikle yapilir cunku mallar harcin tahsil edildigi ulkeden yeniden ihrac edilir.

DRAWEE Muhatap.Bir draft'i duzenleyen kisi ya da firmadir.Bu nedenle odemeyi alan taraftir.

DRAYAGE Agir yuk tasiti ya da kamyonla yapilan yerel tasimalar icin alinan ucret.Cartage ile ayni anlami tasimaktadir.

DRSF Destination Rail Freight Station icin kisaltma.Varis yeri demiryolu yuk tasima istasyonu.

DRY -BULK CONTAINER Kuru dokme yuk konteyneri.Kucuk taneli,toz ve kati akiskan mallari dokme halinde tasimak icin yapilmis konteyner.ozel bir sasi veya platforma sahiptir.

DRY CARGO Sivi olmayan kargo.Genellikle isi kontrolu gerekmez.

DUMPING Indirim,fiyat kirma.Bir mali bir ulkenin ortalama piyasa fiyatinin altinda ithal etmeye calismaktir.Genellikle ihracatci ulkenin subvansiyonu vardir.

E

E.C.M.C.A. Eastern Central Motor Carriers Association icin kisaltma.ABD Dogu Yakasi Motorlu Tasiyicilar Birligi.

E.W.I.B. Eastern Weighing and Inspection Bureau icin kisaltma.ABD Dogu Yakasi Agirlik olcum ve Muayene Merkezi.

EDGE PROTECTOR Kasa,koli,kutu vb.tasima kaplarinda metal seritlerin malin ambalajina zarar vermesini engelleyen ucgen seklinde koruyucu.

EDI Electronic Data Interface icin kisaltma.Elektronik Veri Degisimi (E.V.D.).Bilgisayar sistemleri arasinda ticari bilgi akisini guvenli bicimde saglayan veri degisim sistemi.

EDIFACT United Nations Electronic Data Interchange for Adminstration,Commerce and Transporticin kisaltma.Yonetim,ticaret ve tasimacilik icin elektronik bilgi alisverisi standartlarini belirleyen kurulus.Birlesmis Milletler tarafindan desteklenmis,gelistirilmis,Turkiye Gumruklerinde de uygulanan ticari elektronik ileti sistemi.UN/EDIFACT olarak da bilinmektedir.

ELEVATING Tahil urunlerinde tahil asansorleri ile tasinmasi hizmetine bicilen deger.

ELKINS ACT ABD Kongresi'nin 1903 yilinda cikardigi,yapilan muhasebe uygulamalarinda belli standartlar getiren ve yanlis uygulamalara ceza sistemi uygulayan kanun.

EMBARGO Ambargo.Bir ulkenin belirli bir ulkeden cikan tum mallara ya da menseine bakmadan belirli malin tasinmasina getirilen yasak.

EMINENT DOMAIN Kamulastirma.Devletin kamu yararina ozel mulkiyete ait mallara makul bir tazminatla el koymasi.

EMPTY REPO Bos konteynerin tasinmasi ve bu tasimaya iliskin kontrat.

ENDORSEMENT Ciro.cek/bono/konsimento gibi kiymetli evrakin arkasina atilan imza.Ciro,kiymetli evraka konu olan degerin hamiline devredildigini gosterir.

ENTRY Giris evraklari.Ithal edilen malin ulke ici pazarlara girisinden once gumruk islemlerinin gerceklestirilmesi icin gumruk tarafindan istenen belgeler.

EQUALIZATION Yukleyici ya da aliciya,kargoyu konsimento uzerinde belirlenen noktadan farkli bir yerden teslim almak icin verilen resmi izin.

EQUIPMENT INTERCHANGE RECEIPT (EIR) Ekipman degisim belgesi.Konteynerin bir tasiyicidan digerine veya bir terminalden digerine tasinmasi icin istenen evrak.

ETA Estimated Time of Arrival icin kisaltma.Tahmini varis zamani.

ETHYLENE Etilen.Bircok meyve ve sebze tarafindan salgilanan,olgunlasmayi hizlandiran gaz.Bazi ulkeler kullanimina sinirlamalar getirmektedir.

EX DEC Shipper's Export Declaration anlaminda bir terim.Gondericinin Ihracat Beyannamesi.

EX-FROM Satis terimi olarakBir yerden.Ex ya da From ibaresi malin cikis noktasindaki satis degerini belirtir.orn:ex Factory malin fabrika cikis fiyatini belirtir.Ex Dock ise malin cikis limanindaki fiyatini ifade eder.

EXCEPTION Istisnalar.Tasiyicinin kendi terminalinde veya yukleme limaninda mali teslim aldiginda gorunur zarar veya kayiplari konsimento uzerine not etmesi.

EXIM BANK Export-Import Bank icin kisaltma.Ithalat ve ihracati tesvik etmek icin kurulan,ihracatciya kredi garantisi ve verdigi ihracat kredilerine geri odeme sigortasi saglayan kamu bankasi.

EXPIRY DATE Vade sonu.Kredi mektubu,cek,bono,akreditif,tarife vb.icin son gecerlilik tarihi.

EXPORT DECLERATION Ihracat Beyannamesi.Mallarin yabanci sevkinden once devlet tarafindan istenen belge.

EXPORT Ihracat,Dissatim.Belirli bir ulkede uretilmis,yeniden islenmis mallarin ucuncu ulkelere satilmasi.

EXPORT LICENCE Ihracat izin belgesi.Sahibine belirtilen mallarin,belirtilen yone ihracati gerceklesmesine izin veren belge.

EXPORT RATE Yerel limandan yabanci ulkeye gonderilen yuk icin uygulanan fiyat.

EXW Ex Works icin kisaltma.Is yerinde teslim.Satici tarafindan,saticinin kendi kurulusunda (fabrika,depo vb.)alici icin mallari hazir hale getirmesiyle saticinin yukumluluklerinin sona ermesi demektir.Aksi bir hukum bulunmuyorsa satici,mallari alici tarafindan saglanan araca yuklemek ya da gumruk cikis islemlerini yerine getirmek zorunda degildir.Mallarin saticinin kurulusundan alinarak istenilen yere goturulmesiyle ilgili butun masraf ve riskleri aliciya aittir.Bu terim,satici acisindan asgari yukumluluk iceren bir nitelik tasir.

F

F.D.A. Food and Drug Administration icin kisaltma.ABD Gida ve Ilac Idaresi.

FACTOR Faktor.Satis alacaklarini hesaplamakta kullanilan oran.

FAF Fuel Adjustement Factor icin kisaltma.Bkz.BAF

FAK Freight All Kinds icin kisaltma.Genel kargo.Farkli alicilarin mallarinin karma sekilde bulundugu tam yuklenmis konteyneri ifade eder.

FALSE BILLING Yukleme evrakinda agirlik veya navlunun yanlis beyan edilmesi.

FAS Free Alongside Ship icin kisaltma.Geminin Bordasinda Teslim.Belirlenen yukleme limaninda mallarin gemi dogrultusunda rihtim ya da mavnaya yerlestirilmesiyle saticinin teslim yukumlulugunun yerine getirildigi anlamina gelir.Bu andan itibaren mallarla iliskin herhangi bir kaybolma ya da hasar ile tum masraf ve riskler alici tarafindan ustlenilir.

FCA Free Carrier icin kisaltma.Tasiyiciya masrafsiz.Mallarin ihracat islemleri tamamlanmis olarak alici tarafindan belirtilen yerde,onun tarafindan belirtilen tasiyiciya teslim edilmesiyle birlikte,saticinin yukumlulugunun de yerine getirilmis olmasi anlamina gelir.Eger alici tarafindan teslim icin belirli bir nokta belirtilmemisse,bu durumda satici,daha once sinirlari belirlenmemis bir alan icinde veya yerde mallari tasiyiciya devredecegi noktayi kendisi secebilir.

FCL Full Container Load icin kisaltma.Tek bir musteri tarafindan doldurulan konteyner.

FD Free Discharge icin kisaltma.Serbest tahliye.

FEEDER SERVICE Uzak mesafelere gidecek olan kargonun yerel limanlardan merkezi aktarma limanina tahliyesi hizmeti.

FEEDER VESSEL Aktarma servisleri icin kullanilan kucuk kapasiteli kisa mesafe gemileri.

FEU Forty-Foot Equivalent Units icin kisaltma.40 feet boyundaki konteyner standardi.20 feetlik konteyner TEU olarak adlandirilir.2 TEU 1 FEU'ya esittir.

FIATA Federastion International des Associations de Trasitaires et Assimill?s icin kisaltma.Uluslararasi Freight Forwarder Dernekleri Federasyonu.Merkezi Zurih'te bulunan,93 ulusal tasimacilik,freight forwarder,gumruk acenteleri ve lojistik dernek ve federasyonun uye bulundugu birlik.

FIFTH WHEEL Kamyonun cekicisini sasiye baglayan ve kilitleyen yarim daire seklinde celik parca.

FIO Free In and Outicin kisaltma.Gemiden ve gemiye yukleme ya da bosaltma icin gereken liman masraflarinin maliyetlerin icinde olmadigini ifade eder.Liner In and Outun tersidir.

FIRKIN 1Varilin 1/4'une esit hacim olcu birimi.

FIXED COSTS Sabit maliyetler.faaliyete bagli olmayan masraflar.Tasimacilikta terminal,depo,antrepo vb.kiralari,emlak vergisi ve diger sabit vergiler bu tur masraflardir.

F.D.A. Food and Drug Administration icin kisaltma.ABD Gida ve Ilac Idaresi.

FACTOR Faktor.Satis alacaklarini hesaplamakta kullanilan oran.

FAF Fuel Adjustement Factor icin kisaltma.Bkz.BAF

FAK Freight All Kinds icin kisaltma.Genel kargo.Farkli alicilarin mallarinin karma sekilde bulundugu tam yuklenmis konteyneri ifade eder.

FALSE BILLING Yukleme evrakinda agirlik veya navlunun yanlis beyan edilmesi.

FAS Free Alongside Ship icin kisaltma.Geminin Bordasinda Teslim.Belirlenen yukleme limaninda mallarin gemi dogrultusunda rihtim ya da mavnaya yerlestirilmesiyle saticinin teslim yukumlulugunun yerine getirildigi anlamina gelir.Bu andan itibaren mallarla iliskin herhangi bir kaybolma ya da hasar ile tum masraf ve riskler alici tarafindan ustlenilir.

FCA Free Carrier icin kisaltma.Tasiyiciya masrafsiz.Mallarin ihracat islemleri tamamlanmis olarak alici tarafindan belirtilen yerde,onun tarafindan belirtilen tasiyiciya teslim edilmesiyle birlikte,saticinin yukumlulugunun de yerine getirilmis olmasi anlamina gelir.Eger alici tarafindan teslim icin belirli bir nokta belirtilmemisse,bu durumda satici,daha once sinirlari belirlenmemis bir alan icinde veya yerde mallari tasiyiciya devredecegi noktayi kendisi secebilir.

FCL Full Container Load icin kisaltma.Tek bir musteri tarafindan doldurulan konteyner.

FD Free Discharge icin kisaltma.Serbest tahliye.

FEEDER SERVICE Uzak mesafelere gidecek olan kargonun yerel limanlardan merkezi aktarma limanina tahliyesi hizmeti.

FEEDER VESSEL Aktarma servisleri icin kullanilan kucuk kapasiteli kisa mesafe gemileri.

FEU Forty-Foot Equivalent Units icin kisaltma.40 feet boyundaki konteyner standardi.20 feetlik konteyner TEU olarak adlandirilir.2 TEU 1 FEU'ya esittir.

FIATA Federastion International des Associations de Trasitaires et Assimill?s icin kisaltma.Uluslararasi Freight Forwarder Dernekleri Federasyonu.Merkezi Zurih'te bulunan,93 ulusal tasimacilik,freight forwarder,gumruk acenteleri ve lojistik dernek ve federasyonun uye bulundugu birlik.

FIFTH WHEEL Kamyonun cekicisini sasiye baglayan ve kilitleyen yarim daire seklinde celik parca.

FIO Free In and Outicin kisaltma.Gemiden ve gemiye yukleme ya da bosaltma icin gereken liman masraflarinin maliyetlerin icinde olmadigini ifade eder.Liner In and Outun tersidir.

FIRKIN 1Varilin 1/4'une esit hacim olcu birimi.

FIXED COSTS Sabit maliyetler.faaliyete bagli olmayan masraflar.Tasimacilikta terminal,depo,antrepo vb.kiralari,emlak vergisi ve diger sabit vergiler bu tur masraflardir.

G

GATEWAY Gecis noktasi.Tasimacilik hatlari arasinda kargonun gecis yaptigi nokta.

GATT General Agreement on Tariffs and Trade icin kisaltma.ulkeler arasinda ticaretin kolaylastirilmasi ve hacmin artirilmasi icin cok tarafli imzalanan uluslar arasi anlasma.GATT 1994 yilinda yerini Dunya Ticaret orgutune (WTO) birakti.

GBL Government Bill of Lading icin kisaltma.Devlet Konsimentosu.

GDSM General Department Store Merchandise icin kisaltma.Genellikle kitle uretimi yapan firmalarin mallarinin dahil oldugu yukleri ifade eden terim.Bu ifade genellikle hizmet sozlesmelerinde kullanilir.

GENERAL CARGO SHIP Karisik yuk gemileri.Ambalaj silepleri;otomobil,canli hayvan,palet ve kereste tasiyicilari bu kapsama girer.

GENERAL SET (GEN SET) Soguk hava tertibatli (Reefer) konteynere monte edilen ve transit suresi icersinde sogutmayi saglayan portatif jenerator.

GO-DOWN Uzakdogu'da mallarin depolanip dagitiminin yapildigi depoya verilen ad.

GOODSNECK Konteynerin traktore baglanmasi icin sasinin yukseltilmis tarafi.

GRI General Rate Increase icin kisaltma.Genel fiyat artisi.Genellikle bir konferansa uye deniz hat tasimacilarinin genel taife uzerinde yaptigi zammi ifade eder.

GROSS TONAGE (GT) Gemilerde (0,2+0,02 Log 10V) seklinde ampirik formulle yaklasik olarak hesaplanan brut agirlik (V=Geminin toplam hacmi).

GROSS WEIGHT Brut agirlik.Mallarin,paletlerin,konteynerin,paketlerin ve vagonlarin toplam agirligi.

GROUPAGE Grupaj,konsolidasyon.Kucuk ambalajlardaki parsiyel yuklerin buyuk tasima kaplarina aktarilarak birlestirilmesi servisi.

GVW Gross Vehicle Weight icin kisaltma.Brut arac agirligi.

H

HARBOR MASTER Liman Kaptani.Bir limanda gemilerin yanasma,manevra ve demirleme gibi islerine nezaret eden kisi.

HATCH Bir guverte ambar kapaklari.Kargo girislerinin yapildigi ambar agzi.

HAZ MAT Hazardeous Materials icin kisaltma.Tehlikeli madde.

HEAVY LIFT CHARGE Bir geminin normal yukleme ekipmanlarinin tasiyamayacagi kadar agir olan yuklerin kaldirilmasi icin alinan ucret.

HIGH-DENSITY COMPRESSION Metrekup agirligi 14,5 kilogram olan standart bir pamuk balyasinin kompresyonu.Genellikle deniz yoluyla ihrac edilen pamuk yuklerinde kullanilir.

HITCHMENT Baglama Hizmeti.Degisik yerlerden gelen,bir gondericiden bir aliciya tek bir konsimento altinda nakledilen malin parcalarini birlestirme hizmeti.

HOPPER BARGE Gemi yukleme ve bosaltmalarinda kullanilan dibi acilir buyuk kova biciminde mavna.

HOUSE TO PIER Kapidan iskeleye.Tasiyici gozetiminde tasiyici tarafindan bir konteynere yuklenen kargo.Kargo ihrac edildiginde yabanci varis iskelesinde bosaltilir.

HOUSE-TO-HOUSE Kapidan kapiya tasimanin diger adi.

HUMPING Bir hareketli demiryolu vagonunu bir katar olusturmak amaciyla demiryolu siniflandirma alaninda hareketsiz demiryolu vagonuyla birlestirme islemi.Vagonlar yer cekimi sayesinde bir kamburdan ya da tepecikten uygun raya tasinir.

sorgusu için bulunan sonuçlar.

I.C.C International Chamber of Commerce icin kisaltma.Milletlerarasi Ticaret Odasi.

I.E. Immediate Exit icin kisaltma.ABD Gumruklerinde kullanilan,mallarin getirildigi ve hemen ABD sinirlari icerisinde tasinmadan ihracat edildigi zaman gumrukleme acil cikis formu.

I.M.C.O. International Maritime Consultative Oraganization icin kisaltma.Uluslararasi Denizcilik Danisma Organizasyonu.Tum ulkelerin katildigi,tehlikeli mallar,dokme yuk ve genel denizcilik kurallari hakkinda tavsiye kararlari alan forum.

I.M.D.G. CODE International Maritime Dangerous Goods Code icin kisaltma.Uluslararasi Denizcilik Tehlikeli Maddeler Kodu (U.D.T.M. Kodu).IMO tarafindan yayinlanan ve tehlikeli maddelerin uluslar arasi tasima kurallarini ve siniflandirilmasini belirleyen kurallar.

I.S.O. International Standarts Organization icin kisaltma.Uluslararasi Standardizasyon Organizasyonu.Donatimdan paketlemeye,etiketleme ve evrak tanzimine kadar her turlu konuda uluslararasi standart olusturan kurulus.

I.T. Immediate Transport icin kisaltma.Acil Tasimacilik.Tasiyici tarafindan hazirlanan,tasima ABD liman girisinden itibaren baslayarak son varis yerindeki gumrukleme islemlerinin yapilmasinda kullanilan belge.Tasima son varis yerindeki gumrukleme islemlerini sona erdirir.Ayni zamanda Aktarma-Girisi olarak adlandirilir.

I/A Indepedent Action icin kisaltma.Konferans uyelerinden birinin anlasmanin genel oran ve kurallarindan yola cikarak baska bir tarife veya kural yazma hakkidir.

IATA International Air Transport Organisation icin kisaltma.Uluslararasi Hava Tasimaciliginda Yolcu ve Kargo Tasimaciligin tariflerini ve yetkilendirilmelerini denetleyen orgut.

IGLOO Hava tasimaciliginda kullanilan ve ucak govdesi seklinde konteyner.

IMAGE PROCESSING Goruntu isleme.Bir sirketin belgelerinden elektronik fotograflar almasi ve elektronik ortamda bu fotograflarin sistemli olarak depolanmasi sistemi.

IMMEDIATE EXPOTATION Acil ihracat.Bir limana gelen yabanci malin ayni limandan gumruk vergisi odemeden ihrac edilmesini saglayan kayit.

IMPORT Ithalat,disalim.Yabanci bir ulkede uretilmis urunun ulke gumruk sinirlari icine satilmak uzere alinmasi.

IMPORT LICENCE Ithalat Ruhsati.Bazi devletlerce ustlenen ve duzenlenen mallarin ithalati icin gerekli evrak,lisans.

IN BOND Gumruk vergisi odenmeden,gumruk kontrolu altinda hareket eden kargo.

IN GATE Kapida.Konteynerin tasiyicidan tren istasyonunda ya da limanda indirildigi andaki alim-satim ya da degisim islemleri.

IN TRANSIT Transit halde.

IN-TRANSIT COMMERCE (I.T.) Bir limana gelen yabanci mallarin diger limana zabit altinda tasinmasina izin veren vesika.Diger limanda da ilk mallarin yerini alabilen mallar geriye gonderilir.

INBOND LOGISTICS Tedarik Lojistigi.Ana konulari etkin guzergahin ve programin belirlenmesi,aksam parcalarinin teslim alisinda zamanin programlanmasi,sevkiyat hareketlerinin uydudan izlenmesi,teslim-alma noktalarinda barkod dogrulamasi,tedarikci koordinasyonu;malzeme yonetimi ve iade edilebilir konteyner kontrolu olan lojistik yonetim alani.

INCENTIVE RATE Ayricalikli tarife.Yukleyici tarafindan belirlenmis hacimden daha fazla hacim fiyat tarifesi.Normal hacmi asan bolum icin sunulur.

INCOTERMS Milletlerarasi Ticaret Odasi'nin (ICC) ticari satis terimleri icin kullandigi kisaltmalar katalogu.Satici ve alicinin tasima,sigorta ve sorumluluk masraflarinin hangi noktada el degistirdigini aciklayan dunyaca kabul gormus satis sekilleri.Bu terimler en son 2000 yilinda gozden gecirilmistir.

INDEMNITY BOND Guvence bonosu.Tasiyiciya bir zarar vermeden tutma sorumlulugunu ustlenen anlasma.

INDEPENDENT ACTION Konteyner tasimaciliginda belirli bir hatta bir tasiyicinin kartel disina cikarak konferans disi daha ucuz tasima tarifesi uygulamasi.

INDEPENDENT TARIFF Bagimsiz tarife.Anlasmanin ya da konferans sisteminin bir parcasi olmayan her fiyat tarifesi.

INDUCEMENT Bir geminin onceden belirtilen rotasinda olmamasina karsilik daha sonra bu limanda o geminin ugrama masraflarini karsilayacak miktarda yuk cikmasi ve bu limanin gemi guzergahina dahil edilmesi.

INFOPARTNERING Bilgi ortakligi.Perakendeciler,toptancilar ve ureticilerin nerede paylasimli eyleme cevrilebilir bilgiye dayali ortakliklar gelistirebilecegi ve gercek-zamanli iletisim baglantilari kurabilecegini gosteren etkin bir tuketici tepkisi ogesi.

INHERENT VICE urunun ic ozelliklerini belirten sigorta ve hukuk terimi.Bazi urunler ic ozelliklerinden dolayi durduklari yerde yanabilir,bozulabilir ve diger urunlere zarar verebilir.Sigorta policeleri bu urunleri istisnai sartlara baglar.

INLAND CARRIER ulke ici liman ve noktalara tasima organize eden tasiyici.Belirli olmayan limanlar veya noktalar arasi ithalat ya da ihracat trafigini kontrol eden tasimaci.

INSOURCING Ic kaynak kullanimi.Outshurcing'in tersidir.Kurum icinde gerceklestirilen hizmet.

INSPECTION CERTIFICATE Gonderilmekte olan mallarin kalitesini ve/veya sayisini onaylamakta olan firma veya SGS ve Lloyd's gibi bagimsiz kuruluslarin verdigi sertifika.Bu tip sertifika genellikle akreditif sarti olarak mallarin kalitesi hakkinda guvence icin istenir.

INSTALLMENT SHIPMENTS Butunleyici yuklemeler.Bir akreditif sartlari altinda yukleme yapilmasidir.Genellikle musaade edilen ve verilen zaman icerisinde yapilmalidir.

INSULATED CONTAINER TANK Yalitilmis Tank Konteyner.Sivi,gaz ve kimyevi madde tasimaciliginda kullanilan her turlu atmosfer olayindan yalitilmis tank biciminde konteyner.

INSULATED CONTAINER Yalitilmis konteyner.Duvarlarindan,catisindan,tabanindan ve kapisindan acik hava,isi,basinc,nem vb. degisimlerinden korumak icin izole edilmis konteyner.

INSURANCE ALL-RISK Muafiyet siniri olmayan veya en azda olan sigorta.bu tip sigortalar tasiyiciya transit sirasinda meydana gelebilecek zararlara en genis sigorta miktari vaat eder.All Risk kavrami her seyi kapsadigi seklinde yanlis yorumlanmamalidir.All Risk sigortalar iyi incelenmeli ve savas,sel,deprem gibi durumlari kapsayip kapsamadigi sorulmalidir.

INSURANCE LIQUIDATIONS Hasarli urun Avcilari.sevkiyat sirasinda hasar goren ve sigorta sirketlerince kayip olarak nitelendirilen urunleri satin alma konusunda uzmanlasmis tali piyasa sirketleri.

INSURANCE Sigorta.

INSURANCE WITH AVERAGE CLAUSE Eger sigorta edilmis kargoya olan zarar % 3'u veya sigorta edilen malin degerinin yarisini gecerse bu madde uygulanir.Eger tasima araci yanar,batar veya carpisirsa tum zarar odenir.Deniz sigortasinda ortalama (avarage) kelimesi kismi zarar ya da kismi kayba denilir.

INSURANCE,GENERAL AVERAGE Genel Avarya Sigortasi.Deniz tasimaciliginda gemide kalan kargonun guvenligi icin kargonun bir kisminin bilincli olarak zarara ugratilmasi.

INSURANCE,PARTICULAR AVERAGE Kisisel nakillerde tehlikelere karsi sigortalanmis mallardaki kayip icin kullanilan deniz sigortasi terimi.Kismi ortalama alinabilir ama bunun icin zararin belirli bir yuzdeden fazla olmasi gerekir.Bu oran yukun degerinin genellikle %3-%5'tir.

INTEGRATED LOGISTICS Butunlesik lojistik.Tum tedarik zincirinin yonetim tarafindan hammadde tedarikinden mamul urunun dagitimina kadar sistem capinda gorulmesidir.Islevlerin tek tek ayri ayri olarak yonetmekten ziyade tedarik zincirini tek bir varlik olarak olusturan tum islevlerin yonetilmesi gerekir.

INTEGRATED OPERATOR Butunlesik isletmeci.Yukun teslim alindigi andan teslim edildigi ana kadar olan tum hareket surecini kontrol eden bir servis.Daha siki bir programlama ve toplam kontrolun daha iyi bir hizmete goturecegi dusuncesidir.Integrated Operators daha cok kendi araclarini kullanirlar.

INTERCHANGE Aktarma yeri/istasyonu.Yukun hatlar arasinda bir tasiyicidan diger bir tasiyiciya aktarilmasi.

INTERCHANGE POINT Yukun bir tasiyicidan diger tasiyiciya aktarildigi yer.

INTERCOASTAL Iki sahil arasindaki deniz tasima hizmeti.

INTERLINE FREIGHT Aktarmali yuk.cikis noktasindan varis yerine iki veya daha fazla ulasim hatti uzerinde giden yuk.

INTERMEDIATE POINT Iki tasima rotasinin arasinda bulunan nokta.

INTERMODAL Kargo konteynerinin farkli tasimacilik modlari (deniz-kara-tren-hava) arasinda hareketi.

INTERMODAL TRANSPORTATION Intermodal tasimacilik.Mallari teslim etmek icin birden fazla tasima moduna basvurulmasi.Romorklarin-konteynerin demiryolu arti en az bir baska tasima sekli ile bu sekilde hareketi.

INTERPLANT LOGISTICS Tesis ici lojistik.uretim ve depo tesisleri icinde gerceklestirilen mini lojistik hareketleri ifade eder.

INTERSTATE COMMERCE ABD'de Eyaletler arasi Ticaret.Iki veya daha fazla eyaletteki alicilar ve saticilar arasindaki mal alisverisi.

INTERSTATE COMMERCE COMMISSION ABD'de Eyaletler arasi Ticaret Komisyonu.ABD Kongresi'nin eyaletler arasi ticaret yapan tasiyicilar ile ilgili olarak kabul ettigi kanunlari uygulamakla gorevli federal organ.Dogrudan kongreye karsi sorumludur.

INTRASTATE COMMERCE ABD'de eyalet ici ticaret.Alici ile satici arasindaki tum islerin eyalet icinde yurutulmesi.

INVENTORY COST Envanteri bulundurmanin mali yuku.

INVENTORY Envanter.

INVENTORY TURNOVER Bir sirketin herhangi bir urununde yillik olarak envanterini kac kere cevirdigi orani.sirketlerin envanter yonetimi basarisinda en onemli kriterdir.

INVESTMENT RECOVERY Yatirimin geri kazanilmasi.

INVOICE 1-Fatura. 2-Denizcilikte aliciya gonderilmis mallarin sayisini,fiyatini,deniz islemleri vergilerini gosteren liste.

INWARD FOREIGN MANIFEST(IFM) Manifesto.Yukun tipi ve miktari konusunda tum detaylarin belirtildigi belge.Kargo kontrolunun ana kaynagidir.Tum dunya limanlarinda istenir.

IPI Inland Point Intermodal icin kisaltma.Tasiyicilarin yukleme evrakinda kullandiklari liman disi kara noktalarina denir.

IRREGULAR Standart disi,duzensiz.

IRREVOCABLE LETTER OF CREDIT Gayri Kabil-i Rucu Akreditif.Havale alan kimse tarafindan tum terimler ve sartlar yerine getirilmisse,banka tarafindan belirtilmis miktarda odeme garantili akreditif.Bu tip akreditif satici ve alicinin karsilikli rizasi olmadan gecersiz kilinamaz.

ISO 9000 ISO 9000 Standardi.Merkezi Cenevre'de bulunan Uluslar arasi Standartlar orgutu ISO'nun derlemis oldugu bir dizi kalite guvence standardi.

ISO INTERNATIONAL STANDARTS ORGANIZATION Uluslar arasi Standartlar orgutu. Bkz.ISO

ISSUING BANK Akreditifi acan,alicinin bankasi.Gerekli evraklar teslim edildigi anda bagli tuttugu urun bedelini saticiya veya bankasina oder.

J

JACKET Konserve kutusu ve siselerin etrafina konulan ahsap ya da fiber koruyucu.

JACOB'S LADDER Borda etmek icin kullanilan aracin yanindan sarkan ip merdiven.

JETTISON Gemi tehlikede iken kargo veya alet malzemelerin (jetsam) gemiden atilmasina denir.

JIT Just in Time icin kisaltma.Depolama maliyetini en dusuk seviyeye getiren envanter kontrol metodu.Metodun basariya ulasmasi icin konteynerlerin depolama alanina tam zamaninda,ne erken ne de gec gelmesi gerekir.

JOINT RATE Birinci tasima noktasindan digerine kadar uygulanan fiyat.Bu ulasim sistemleri hatlar arasinda anlasilmis ve onaylanmis tek tarifedi

K

KILOGRAM Kilogram.1000 gr. veya 2.2046 pound esitliginde agirlik birimi.

KING PIN sasinin on tarafina cekiciyle baglantiyi saglayan parca.

KNOCKED DOWN (KD) Ekonomik bir yukleme yapmak icin yukun yeniden montajlanmak uzere parcalarina ayrilmasi.

KNOWN LOSS Bilinen kayip.Teslimat aninda veya oncesinde tespit edilen kayip.

KT Kilo ton veya metrik ton.1000 kilo veya 2,204.6 pound

L

L/C Letter of Credit icin kisaltma.Akreditif,Kredi Mektubu.

LADEN Aracin veya geminin bordasina yuklu halde.

LADING Yuklenen mal ve yuk icerigini ifade eder.

LANDBRIDGE Kopru ulke tasimasi.Bir malin deniz yoluyla ikinci bir ulkenin kara veya demiryolu ile tasinarak ucuncu ulkelere tasinmasi.Asya cikisli bir malin ABD'de karada tasinip deniz yoluyla Avrupa'ya aktarilmasinda oldugu gibi.

LANDED COST Bir urunun tasima maliyetleri de dahil,aliciya toplam maliyeti.

LANDING CERTIFICATE Bazi ithalatci ulkenin konsolosluklari tarafindan gumruge tabi mallar icin ihrac noktasi veya yerinde duzenlenen sertifika.

LANDING GEAR sasinin on tarafinda cekiciden ayrildiginda dorseyi dengede tutmaya yarayan parca.

LASH Lighter Aboard Ship icin kisaltma.Mallari kaldirmak bosaltmak icin bir vince sahip gemi.

LCL Less than Container Load icin kisaltma.Parsiyel yukleme yapilan konteyner.Birden fazla yukleyici ve/veya birden fazla alicisi olmasi gerekir.

LESS THA TRUCKLOAD Bkz. LCL

LETTER OF CREDIT (LC) Akreditif,kredi mektubu.Mali ithal eden alici adina bir bankanin saticiya belirli sartlari yerine getirmesi ve belirli belgelerin teslimi sartiyla belirli miktarda odeme yapmasi icin verilen yetki.

LETTER OF CREDIT-REVOLVING Yenilenen akreditif.Belli miktardaki donulmez akreditif,belirlenen bir vade sonunda ayni miktar icin kendini yenilemektedir.

LETTER OF CREDIT-TRANSFERRABLE Devredilebilir akreditif.Lehdari odeme yapacak olan bankadan,akreditifin tamamini veya bir kismini ucuncu bir sahsa devretmesini talep edebilecegi akreditif turudur.

LETTER OF IMDEMNITY Tazminat mektubu.Temiz bir konsimento (Clean Bill of Lading) elde etmek icin mallarin muayenesinde hasar ve zarar tespit edilmesine ragmen bazen gondericinin imzalayip tasiyiciya verdigi belge.

M

M.M.F.B. Middlewest Motor Freight Bureau icin kisaltma.ABD'de Orta Bati Kargo Ofisi.

MALPRACTICE Yolsuzluk.Tasiyici tarafindan musterilere cazip kargolar icin iskonto ya da navlun deger bicilen illegal dusuk bedeller.Bu durumda dusuk tarifeden deger bicilen malzemenin icerigi bildirilmez.

MANDAMUS ozel islemler yapilabilmesi icin mahkemeden gelen karar.

MANIFEST Manifesto.Tasiyici ve acentesi tarafindan hazirlanan detaylarin listesini gosteren belgedir.Gemideki toplam kargonun ozet detaylaridir.Genellikle gumruk amacli kullanilir.

MARINE INSURANCE Deniz sigortasi.Deniz riski sonucunda ortaya cikabilecek kayiplari kapsamak uzere yapilan akdi bir sigorta turudur.Tekne,P&I,KargoHamule vb.turleri vardir.

MARITIME Denizde ya da limanda denizcilik mahkemesinin yetkisi ile yapilan denizcilik veya ticaret isi.

MARKING Kargo paketlerinin uzerine taninmayi kolaylastirmak icin yerlestirilen numara,belge veya diger sembollerdir.Mark olarak da bilinir.

MARLINESPIKE Isaretlenmis metal cubuk.Kiyi halatinin baglanmasi icin kullanilir.

MASTER INBOND Amerikan Gumrugunun,EDI BILGE sistemi olan AMS altinda uyguladigi ve yabanci kargolarin Amerika'da elektronik raporlamasina olanak saglayan program.

MATE'S RECEIPT (Eskiden) Kargonun ikinci kaptan tarafindan imza karsiliginda alindigini gosteren makbuz.Makbuza sahip olan konsimentoya ve degistirme hakkina sahiptir.

MBM 1000 board feet.1 MBM 2,265 cm.ye esittir.

MCFS Master Container Freight Station icin kisaltma.Ana konteyner kargo istasyonunun kisaltmasidir.Bkz.CFS.

MEASUREMENT CARGO Temel hacim olculerinden hesaplanarak ucretlendirilen kargo.

MEASUREMENT TON 400 feet3 esitliginde hacim birimi.

MECHANICALLY VENTILATED CONTAINER Havalandirmali konteyner.

METER Metre.Yaklasik 39,37 inc ve 100 cm. karsilik gelen uzunluk birimi.

METRIC TONE 2,204.6 pound veya 1000 kg. esiti agirlik birimi.

MICROBRIDGE Kargonun cikis noktasindan yuklenip,nihai olarak bosaltildigi yere kadar deniz tasimacisi tarafindan saglanan tasimadir.Bu esnada kargo ve navlun tasiyicinin sorumlulugundadir.

MILE Mil.Kara mili yaklasik 1609 m.,bir deniz mili ise yaklasik 1852 m.dir.

MINI LANDBRIDGE Konteynerin deniz yolu ile tasindiktan sonra demiryolu veya kamyon ile onceki limana sevk edildigi kombine tasimacilik sistemi.

MINIMUM BILL OF LADING Konsimento maddelerinden biri.En dusuk fiyatin tasiyici tarafindan uygulanmasini belirtir.Bu fiyatlandirma her ton icin guncel fiyat ve kesin miktarda olabilir.

MINIMUM CHARGE Malin tasinmasi icin deger bicilen en dusuk ucret.

MIXED CONTAINER LOAD Degisik esyalarin konteynere tek yukleme icinde yuklenmesi.

MLB Mini Landbridge icin kisaltma.Ilgili maddeye bakiniz.

MOMERANDUM BILL OF LADING sehir ici konsimento.Konsimento sureti.

MT Metric Ton icin kisaltma.100 kg'ye esit agirlik birimi.

MULTIMODAL Kombine sistem.Konteynerin deniz yolu ile tasindiktan sonra demiryolu veya kamyon ile onceki limana sevk edilmesi.

N

N.C.I.T.D. National Committee on International Trade Documentation icin kisaltma.ABD Uluslar arasi Ticaret Belgelendirilmesi Ulusal Komitesi.

N.M.F.C. National Motor Freight Classification icin kisaltma.ABD'de Ulusal Kara Kargo Siniflandirmasi.

N.P.C.F.B. North Pacific Coast Freight Bureau icin kisaltma.ABD Kuzey Pasifik Kiyisi Kargo Ofisi.

NAUTICAL MILE Deniz mili.Yaklasik 1852 metrelik deniz mesafe birimi.

NEC Not Elsewhere Classified icin kisaltma.Baska yerde siniflandirilmis anlaminda konsimento terimi.

NEGETIOABLE INSTRUMENTS cek,senet,bono veya konsimento gibi ciro edilebilir belgeler.

NES Not Elsewhere Specified icin kisaltma.Baska yerde belirtilmemis anlaminda konsimento terimi.

NESTED Yer ve hacimden tasarruf saglayan,bir malin digeri icinde tamamen gomulecegi sekilde paketleme.

NET TARE WEIGHT Net dara agirligi.Tasima birimlerinin kendi agirligi.

NET TONNAGE (NT) Net tonaj.Geminin sertifikasinda yazan net agirligidir.Bazi liman masraflari bu agirlik uzerinden hesap edilir.

NET WEIGHT Net agirlik.Herhangi bir paketleme olmadan malin ozgul agirligidir.

NEUTRAL BODY uyelerinin deniz konferansi kararlarina uyarak kendine ozgu politika ile vergi ihlallerini inceleyen ve tasiyici belgelerini kontrole almak icin kurulan orgut.Ihlaller uyelere rapor edilir ve onemli cezalar verilir.

NO-SHOW Kargonun rezervasyonu yapildigi halde denize acilmadan vaktinde yetisememesi ve bu yuzden yuklenmemesi.

NOI Not Otherwise Indexed icin kisaltma.Endekste gosterilmemis anlaminda konsimento terimi.

NOIBN Not Otherwise Indexed By Name icin kisaltma.Aksi belirtilmedikce isim tarafindan gosterilmemis anlaminda konsimento terimi.

NON-DUMPING CERTIFICATE Bazi ulkeler tarafindan gemi ve diger urunlerin ucuza satilmasini onlemek icin istenilen belge.

NON-VESSEL OPERATING COMMON CARRIER (NVOCC) Baskasinin gemisini kullanan ve kendi namina konsimento duzenleyen;deniz tasiyicisindan yer alip bunlari ihracatcilara satan konsolidator firmalar,tasima isleri komisyonculari.NVOCC konsimento duzenler,tarif yayinlar ve hatta fiziki tasimayi gerceklestirmeden tasima islerini organize ederler.Non-Vehicle Operation Common Carrier olarak da gecmektedir.

NOR Notice of Readiness icin kisaltma.Hazirlik mektubu.Geminin yuklenmeye hazir olduguna dair bildiri.

NOS Not Otherwise Specified icin kisaltma.Baska turlu belirtilmemis anlaminda konsimento terimi.

O

O.E.C.D. Organization of Economic Cooperation and Development icin kisaltma.Merkezi Paris'te olan Ekonomik Isbirligi ve Kalkinma orgutu.Dunyanin en buyuk gayri safi milli hasilaya sahip ulkelerinin olusturdugu orgut.

O.P.I.C. Overseas Private Investment Corporation icin kisaltma.ABD'de Denizasiri ozel Yatirim orgutu.

OCEAN BILL OF LADING (OCEAN B/L) Deniz konsimentosu.Ihracatci ile tasiyici arasinda tasima sozlesmesidir.Tasiyicinin malzemeyi aldiginin kanitidir.Ciro edilebilir turden ise kargo seyir halindeyken konsimento satilabilir,alinabilir veya takas edilebilir.

ODS Operating Differential Subsidy icin kisaltma. ABD hukumeti tarafindan tasima firmalarina verilen nakit tesvike verilen ad.

ON BOARD Konsimento uzerinde kargonun gemiye yuklendigini gosteren ifade.Akreditif sartlari gerektiginde konsimentoda belirtilir.

ON DECK Gemide konsimento uzerinde kargonun acik guverteye yuklendigini gosteren ifade.

OPEN ACCOUNT Acik hesap.Malin yabanci aliciya odeme garantisi olmaksizin yuklendigini gosteren ticari anlasma.

OPEN INSURANCE POLICY Acik sigorta policesi.Deniz Tasimaciliginda bir ihracatcinin belirli bir vadede yapacagi tasimalarin tumunu kapsayan sigorta.

OPEN TOP CONTAINER Yukleme ve bosaltmanin ustten yapilabildigi,uzeri sokulebilir tavan kapagi olan veya branda ile kapli konteyner tipi.

OPERATING RATIO Tasiyicinin net satisi ile masraflarinin karsilastirilmasi.Operasyon verimliligini olcmede basvurulur.

OPTIMUM CUBE Konteyner yuklemesinde erisilen en yuksek hacim.

ORDER-NOTIFY (O/N) Malin gumrukten cekilmeden once teslimini ifade eden konsimento terimi.Genellikle akreditifli mallar icin gecerlidir.

ORFS Origin Rail Freight Station icin kisaltma.Kargo treni cikis istasyonu kisaltmasi.Malin cikis tren istasyonu.

ORIGIN Malin tasinmaya basladigi cikis yeri.

ORIGINAL BILL OF LADING (OBL) Orijinal konsimento.Tasiyici sozlesmesinin tamamlanmasi icin istenilen imzali evrak.Konsimentoyu duzenleyen tasiyici evrak uzerine original ifadesi koymalidir.

OS&D Over,Short or Damaged icin kisaltma.Yukleme esnasinda malin,fazla,eksi veya hasarli bulunmasi halinde konsimento uzerine konan ifade.

OUT GATE Konteynerin tren veya gemi limanindan ayrilisindaki islemler.

OVERCHARGE Basili tarifenin uzerinden ucretlendirme.

OVERHEIGHT CARGO 8 feet'den daha yuksek olan,dolayisiyla standart konteynere yuklenemeyen kargo.

OWNERCODE (SCAC) Standart Carrier Abbreviation Code icin kisaltma.Bireysel adi tasiyiciyi tanimlar.

P

P&I Protection and Indemnity icin kisaltma.P&I sigortasi,ortaya cikacak yuk ve cevre hasarlarinin miktarinin reasurans sirketleri tarafindan karsilanamayacak kadar buyuk miktarlarda olabildigi icin gemi sahibi firmalarin bir araya gelerek kurduklari sigorta klupleridir.Kucuk hacimli yerel tasimalar haricinde tum uluslararasi deniz tasimalarinda gemini P&I sigortasi sahibi olmasi sarti bulunur.

PACKING LIST Tasinan mal kalemlerinin tek tek birim/adet ve isaretlerinin belirtildigi ancak degerlerinin yer almadigi liste.

PADAG Please Authorize Delivery Against Guarantee icin kisaltma.Lutfen garanti karsiliginda mal teslimini saglayiniz.Alicinin elinde orijinal konsimentonun bulunmamasi halinde ilgili acenteye talimat vermesi icin kullanilir.

PAIRED PORTS ABD'de uygulanan bir gumruk programi.Belirlenmis olan iki gumruk kapisindan herhangi birine giris evraklari olmadan kargo kabulu yapilabilmesini saglayan elektronik sistem.

PAPER RAMP Iki noktayi esitlemekte kullanilan demiryolu rampasi.

PAPER RATE Herhangi bir yuke uygulanmadigi icin kagit uzerinde kalmis tasima ucreti.

PARCEL RECEIPT Bir tasiyicinin,tamamen kurallara ve yasalara uygun olarak,minimum konsimento fiyatinin altinda bir ucretle kucuk paketleri tasimasi halinde yuk sahibine konsimento yerine verdigi evraka verilen ad.

PARTIAL CONTAINERSHIP Kismi konteyner gemisi.Hem kalici konteyner hucreleri hem de parsiyel yuk icin bolmeleri olan gemi.

PARTIAL SHIPMENTS Parsiyel yukleme.

PARTICULAR AVERAGE Sigorta ile ilgili bir terim.Prim hesaplamasinda kullanilir.

PAYEE Belirli bir kiymetli evrakta adina odeme yapilacak kisi,alacakli.Akreditifte alacakli cek/senet sahibi ya da bankasi olabilir.

PER DIEM Gunluk bazda sabitlenmis bir ucret icin Latince kokenli terim.

PERILS OF THE SEA Denizyolu tasimaciliginda tasiyicinin yasal sorumlulugunun olmadigi riskler.

PHYTOSANITARY INSPECTION CERTIFICATE Bitki Saglik Sertifikasi.Baska bir ulkeye ihrac edilecek bir urun icin ve bu ulkenin talebi uzerine verilen ve tarim urununun saglik acisindan zararli olmadigini herhangi bir hastalik tasimadigini gosterir belge.

PICKUP Bir yuklemeye konu olan kargonun yukleyicinin fabrika veya deposundan kamyon ile teslim alinmasi.

PIER Iskele,rihtim.

PIER TO PIER Rihtimdan rihtima tasima.

PIGGY PACKER Konteynerleri demiryolu vagonlarina indirmeye/bindirmeye yarayan mobil vinc.

PIGGYBACK Kamyonun icinde yukuyle birlikte demiryoluyla tasinmasina verilen ad.Rail Pigs de denir.

PLACE OF DELIVERY Teslim yeri.

POD Port of Discharge veya Port of Destination icin kisaltma.Bosaltma Limani.

POINT OF ORIGIN cikis (orijin) yeri.Kargonun yukleyiciden teslim alindigi nokta.

POL 1.Port of Loading icin kisaltma.Yukleme limani. 2.Petroleum Oil and Lubrications icin kisaltma.Petrol ve diger sivi yakitlar.

POMERENCE ACT ABD'de bir konsimentonun duzenlenebilecegi durumlari gosteren kanun.

PORT OF DISCHARGE (BILL OF LADING) Konsimentoda Bosaltma Limani olarak gosterilen yer.

PORT OF ENTRY Kargonun bosaltildigi ve ithalatci ulkeye giris yaptigi gumruk noktasi.

PORT OF EXIT Kargonun yuklendigi ve ulkeden cikis yaptigi gumruk noktasi.

PRATIQUE CERTIFICATE Ilgili ulkenin saglik bakanligi yetkilileri veya bakanlik tarafindan bir geminin uzerindeki gecici karantinayi kaldirmak uzere verilen evrak.Gemicilik jargonunda pratika diye gecer.

PRE COOLING Narenciye ve benzeri bozulabilir yukler icin uygulanan ve kargonun ani isi degisimlerinden dolayi bozulmasini engelleyen onceden sogutma yontemi.

PREPAID (Ppd.) Yukleyicinin tasiyicinin konsimentoyu serbest birakmadan once yaptigi on odemeler.

PRO FORMA INVOICE Proforma fatura.Bir tedarikci tarafindan aliciya gonderilen tum satis sartlari,yuklenecek malin cinsi,miktari ve degeri belirtilen fatura.

PRO RATE Orantili anlamina gelen Latince bir terim.ozellikle gemicilikte astarya ve surastarya hesaplarinda musaade edilen gun suresi asildigi ve once tamamlandigi taktirde fark sure hesabinda tam gun degil,gecen saat ve dakika orani ile hesaplanacagini ifade eder.

PROJECT RATE Bir projeye ait cesitli mallarin tasinmasi icin bir seferde verilen fiyat.Genellikle insaat projeleri icin kullanilir.

R

RAG TOP ustu musamba kapli acik konteyner.

RAIL DIVISION Demiryollarina denizyolu tasiyicisi tarafindan odenen tasima ucreti.

RAIL GROUNDING Konteynerin trenden tahliyesi.

RAMP Demiryolu rampasi.Konteynerin yuklenip bosaltildigi demiryolu terminali.Eskiden bu islem vagonlarin yanastigi demiryolu rampasinda gerceklestigi icin bu isimle aniliyor.Bu islem gunumuzde vinc ve diger kaldirma/bosaltma araclariyla gerceklestiriyor.

RAMP TO RAMP Bir demiryolu terminalinden digerine tasima.

RAMP YO DOOR Rampadan musterinin istedigi adrese tasima.

RATE BASIS Fiyatlandirma esnasinda,formullerin dahilindeki faktorler butunu.

READ LABEL Alev alabilecek tehlikeli maddelerin uzerine yapistirilmasi gereken kirmizi etiket.

REASONABLENESS Tasima ucretinde makul olmasi prensibi.Milletlerarasi Ticaret Odasi ve hukuki mevzuata gore tasima ucreti tasiyiciya trafik ve tasima maliyetinin karsilayacak ve tasiyiciya makul bir kar birakacak seviyede olmalidir.

REBATE Fiyatlarin tarifelerin altinda haksiz rekabet yaratacak seviyeye indirilmesi.

RECONSIGNEMENT Mallar transit haldeyken konsimento uzerindeki alici veya varis limanini degistirmek.Bkz.DIVERSION

RECOUSE Garantorlerden borc ya da fatura icin hak talep etme.

REFFER Sogutucu konteyner.

RELATED POINTS Bir grup nokta icin fiyatlari ayni ya da gruba bagli olan noktalar.

RELAY Sahibi ayni olan tasima araclari arasinda konteyner nakli.

REMITTANCE Para havalesi.

RESTRICTED ARTICLES Siniflandirilmis,belli kosullar saglaninca tasinabilir maddeler.

REVENUE TON (RT) Bir ton tasima basina elde edilen gelir.

REVERSE IPI ABD'nin ic kisimlarinda bir yere tasinacak konteynerin dogu limanlarina birakilmasi.

RFQ Request for quatation icin kisaltma.Aktarma talebi.

RO/RO Roll on/Roll of Vesselsicin kisaltma.Ro/Ro tasimasi.Tekerlekli araclarin vinc olmadan gemiye binebildigi tasima sekli.

ROLL Kargo icin bir sonraki gemide yeniden rezervasyon yapma.

ROLL-ON/ROLL-OF VESSELS Bkz.RO/RO.

ROLLING Geminin alabandadan alabandaya hareketi.

RUNNING GEAR Konteyneri tasimak icin kullanilan tamamlayici alet.

RVNX Released Value Not Exceeding icin kisaltma.Tasinan mal bedelinin sinirlandirilmasi

S

SANCTION Yaptirim.Bir hukumet tarafindan baska bir ulkeye karsi yapilan bir ambargo

SCAC CODE Bkz.Owner Code.

SEA PROTEST Bkz.Captain Protest.

SEA WAYBILL Deniz konsimentosu.Genellikle sirketin kendi icin yaptigi tasimalarda kullandigi malin gemi bordasina yuklendigini gosterir belge.

SEA-BEE VESSEL Asansorlu veya kaldiracli gemi.Arka bolumunde su altinda kalabilir agir is yuklu hidrolik kaldirac veya asansor kurulmus acik deniz gemileri.See Bee mavnalari LASH mavnalarindan daha buyuktur.Sea-Bee sistemleri cok uzun sure kullanilmaz.

SEAWORTHINESS Sefer uygunlugu,denize elverislilik.Kullanilis maksadina gore bir geminin uygunlugu geminin her yonden ongorulen sefer icin uygun olmasi.

SED Shipper's Export Declaration icin kisaltma.ABD Ticaret Bakanligi'nin duzenledigi tasitici Ihracat deklarasyonu.

SERVICE 1-Hizmet,servis. 2-Belirli bir yolculuk yapan ve belirli bir Pazar hizmeti veren gemi filosu.

SERVICE CONTRACT Hizmet sozlesmesi.Tasitici/gonderici ile tasiyici arasinda yapilan sozlesme.Bu sozlesmede satici belirli bir sure icin tasiyiciya kargo saglamayi ya da navlun odemeyi taahhut ederken,tasiyici ise belirli tarife karsiligi gondericiye belirli servis kalitesi,yuk yeri ve seyir suresi garantisi vb. guvenceler sunar.Sozlesmede ayrica taraflarin yukumluluklerini yerine getirmemeleri halinde basvurulacak yaptirimlar da yer alir.

SHEX Sunday and Holidays Excluded icin kisaltma.Pazar ve tatil gunleri haric.

SHINC Sunday and Holidays Included icin kisaltma.Pazar ve tatil gunleri dahil.

SHIP CHANDLER Gemi malzemecisi.Gemiler icin techizat ve arac gerec satan kisi ya da sirket.

SHIP DEMURRAGE Gemi ardiye ucreti.Demuraj/Istarya ucreti.Bir yuk geminin geciktigi icin taahhut edilen bir surenin asilmasiyla odenilen bedel.

SHIP'S BELL Kampana.Gemide zaman olcer.Bir can sesi her bir yarim saat icindir.12:30'da bir can,1:00 de iki,1:30'da uc can ve boylece 4:00 kadar sekiz can calar.4:30'da cerim bir canla yeniden baslar.

SHIP'S MANIFEST Gemi ozet beyani/Manifestosu.Belirli bir seferdeki yuklerin detaylarinin yer aldigi liste.

SHIPMENT Yuk.Br gondericinin bir aliciya bir seferde gonderdigi,konsimento uzerinde belirtilen kargonun tamami.

SHIPPER Tasitici/gonderici/konsinye.Tasinan malin sahibi veya acentesi.

SHIPPER'S LETTER OF INSTRUCTION FOR ISSUING AN AIR WAYBIL Tasiyici veya freight forwarder acentesinin tasitici namina hava konsimentosu duzenleyebilmesi ve imzalamasi icin yetki istedigi evrak.

SHIPPER'S LOAD&COUNT (SL&C) Tasitici Yuklemesi ve Sayimi.Tasitici tarafindan yuklenen ve onaylanan ve tasiyicilar tarafindan kontrol ve tasdik edilmemis sevkiyat.Yukleme ve adet sayim bilgileri mal sahibinin sorumlulugundadir.

SHIPPERS ASSOCIATION Tasiyicilar birligi veya tasimacilik dernegi.Tasiyicilarin menfaatlerini temsil eden kar gutmeyen birlik.

SHIPPERS INSTRUCTIONS Tasitici talimatlari.Tasiticisinin veya acentesinin tasiyiciya gonderdigi malin tasinmasi,teslimi,konsimento bicimi vb. konulardaki talimatlar.

SHIPPING ORDER Tasiyici talimati.Tasiyicinin tasiyiciya malin gonderilmesine iliskin emri.Genellikle konsimentonun ucuncu nushasidir.

SHORE Destek payandasi.Batmayi veya egilmeyi onlemek icin bir seyin karsisina veya altina bir direk veya destek yerlestirmek.

SHORT TON 2000 pound veya 2000 libre.Amerikan tonu olarak da bilinir.

SHRINK WRAP Koruyucu ambalaj.Birkac unite etrafinda bir zarf icinde isi isleminden gecirilmis ve sikistirilmis polietilen veya benzer malzeme.Palet uzerindeki yukleri korur.

SIDE DOOR CONTAINER Yanal kapali konteyner.Bir arka kapi ve minimum bir kenar kapiyla donatilmis bir konteyner.

SIDE LOADER Yanal yukleyici.Konteyneri kaldirmak icin bir kosesinden kaldirma aparati yerlestirilmis bir kaldirma tamponudur.

SIGHT DRAFT Muhatabin/alicinin basvurusuyla odenebilen cek,senet gibi kiymetli evrak.

SKIDS Kizak,kalastra.Kutularin altina yerlestirilen veya paketleri daha yuksege kaldirmak icin forkliftlerin veya diger kaldirma ekipmanlarinin kolayca erismelerini saglamak icin yapilmis takozlar,seri paralel kizaklar.

SLEEPERS Demiryolunda tasinan icerigi raporlarda yer almamis yuklu konteyner.

SPINE CAR ozel konteyner ellecleme araci,staker.Mafsalli 5 platformlu otoray tasit.Stack carin kullanilmasinin yukseklik ve agirlik limitinin sinirlandigi yerlerde kullanilir.

SPOTTING Konteynerin yuklenip bosaltilacagi yere yerlestirilmesi.

STABILITY 1-Istikrar. 2-Bir gemiyi alabora oldugunda yuksege kaldiran veya yukariya donduren kuvvet.En alt kaldirma agirligi stabiliteyi artirir.Bir gemi yuksek stabilitede serttir,dusuk stabilitede yumusaktir.

STACK CAR Konteyner ellecleme araci,staker.Mafsalli,5 platformlu,konteynerlere cift destek saglayan otoray tasitidir.

STACKTRAIN Rayli konteyner ellecleme araci,staker.

STANDART INDUSTRIAL CLASSIFICATION Amerikan hukumeti tarafindan kullanilan urunlerin ve hizmetlerin aciklandigi bir standart sayisal koddur.

STANDART INDUSTRIAL TRADE CLASSIFICATION Birlesmis Milletler tarafindan uluslar arasi ticarette kullanilan mallarin siniflandirilmasi icin gelistirilen bir standart sayisal kod.

STARBOARD Gemide sancak tarafi.

STATUE OF LIMITATION Zaman asim suresi.(Bir tasima sozlesmesi hakkinda) Iddialar icin mahkemeye basvurma hakkinin doldugu sure.

STC Said to Contain icin kisaltma.Ambalaj icin kisaltma.Ambalaj icinde gonderici tarafindan bulundugu beyan edilen mal icin tasiyici tarafindan konsimentoya konulan not.

STCC Standart Transportation Commodity Code icin kisaltma.Mal cinsine gore Standart Nakliye Kodu.

STEAMSHIP CONFERENCE Gemi Operatorleri Konferansi.Gemi isletmecilerinin tasima tarifelerini olusturmak icin olusturduklari kartel.

STEAMSHIP GUARANTEE Gemi teminati.Bir banka vasitasiyla tasiyicilara cikartilan bir tazminat;herhangi bir kayba karsi veya alinan bir partide mallarin kurtarilmasindan kaynaklanan zararlarin artmasina karsi tasiyicilar korur.

STERN Geminin arkasi.Basin karsiti.

STEVEDORE Limanlarda yukleme bosaltma islemlerini yuruten ozel firmalar ve onun iscileri.

STORE-DOOR PICK-UP DELIVERY Depodan son kullaniciya hizli teslim.Tasiyicinin gondericiden mali teslim alip nihai tuketim noktasina tum tasima hizmetlerini sunmasi.

STRADDLE CARRIER Konteyner tasima,yukleme ve bosaltmalarda kullanilan tekerlekli buyuk kamyon.

STRAIGHT BILL OF LADING Nama yazili konsimento.Ciro edilemeyen konsimentolara verilen ad.Emre yazili olan dogrudan konsiye/adina cikarilan ve boylece baska taraflarca kullanilmayan konsimento.uzerine Non-Negociable (ciro edilemez) kasesi veya yazisi konulabilir.

STRIPPING Konteynerden yuk bosaltmak.Bkz.Devanning

STUFFING Konteyneri yuklemek.

STW Said to Weighticin kisaltma.Tasiticinin agirlik beyanini kontrol etmeyen tasiyici tarafindan konsimentoya konulan not.

SUBROGATE Birinin yerine gecme,digerinin yerine koymak anlaminda sigorta deyimi.ornegin,deniz sigortasinda tazminati odeyen sigortacinin parayi odeyen sigortacinin haklarini kazanmasi.

SUFFERANCE WHARF Gumruk iskelesi.Gumruge tabi mallarin cikarildigi yer.Musteri yetkisi ve istiraklanmis bir iskeledir.Gumruk yetkililerinin hazir bulundugu ve gumruk yetkililerince onaylanan iskele.

SUPPLY CHAIN Tedarik zinciri.Hammadde tedarikinden,imalat ve uretime oradan nihai tuketime kadar tum aktiviteleri kapsayan lojistik yonetimi sistemi.Just in Time (tam zamaninda) bir tedarik zinciri yonetimi ornegidir.

SURCHARGE Tarifenin uzerinde veya ekstra odemeler.

T

T&E Tranportation and Exportation icin kisaltma.Tasimacilik ve ihracat.Malin liman girisinden cikisina kadar olan kargo hareketlerini kontrol eden gumruk formu.

TAIL Kuyruk.Konteynerin veya romorkun arka tarafi.Burun ya da on tarafin zit tarafi.

TANKERS Tanker.Ham petrol ve petrol urunleri;kimyasal,sivilastirilmis gaz (LNG,LPG,sarap,pekmez ve benzer urun tankerleri gibi,sivi kargo tasimak icin tanklarla donatilmis gemilerdir.

TARE WEIGHT Dara agirligi.Vagon veya konteyner tasimaciliginda,vagonun veya konteynerin bos agirligi.

TARIFF Tarife.Tasimaci sirketlerin uyguladiklari fiyat teklifleri,kurallar.

TBN To Be Nominated icin kisaltma.Henuz geminin veya diger tasima aracinin isminin ya da kodunun bilinmedigi zaman konsimentoya konulan not.

TELEX Teleks.Iletilerin diger sirketlere ulastirilmasi icin kullanilir.Faks veya internet bu sistemin cogu yerde yerini almistir.Ancak uluslar arasi ticarette halen mahkemede tek gecerli yazili haberlesme yontemidir.

TEMPERATURE RECORDER Isi kayit cihazi.Kargo yoldayken konteynerdeki isiyi kaydeden cihaz.

TENDER Fiyat teklifi.Esya tasimaciligi,arac parki veya konteyner yukleme bosaltma icin fiyat teklifi.

TENOR cekte ongorulen odemedeki tarih ve vade.

TERMINAL CHARGE Terminal ucreti.Tasiyicilarin terminal alanlarindaki hizmetler icin uygulanan fiyat.

TERMINAL Gemi,tren,kamyon veya ucaga yuklenecek konteynerlerin hazirlanmasi veya bu araclardan indirilecek konteynerin derhal istiflenmesi icin tahsis edilmis alan.

TERMS OF SALE Satis terimleri.Milletlerarasi Ticaret Odasi'nin en son 2000 yilinda belirledigi tasimada alici ve saticinin sorumluluklarin belirten kargo satis terimleri.Bunlar EXW,FCA,FAS,CFR,CIF,CPKT,CIP,DAF,DES,DEA,DDU ve DDF'dir.

TEU Twenty Foot Equivalent Unit icin kisaltma.20 Feet'lik konteyner.

TIME CHARTER Kontrat suresi.Gemi sahibi ve kiraci arasindaki kira kontrati.Kira kontratinin suresi yillara gore ya da yapilan gemi yolculuguna gore olabilir.

TIME DRAFT cek vadesi.Vadesi gelmis cek ya da belirlenmis sureyi asmis zaman.

TIR Transport International par la Route icin kisaltma.Uluslararasi Karayolu Tasimacilik Anlasmasi.Amerika ve Avrupa hukumetleri arasinda yapilan uluslar arasi karayolu tasimaciligi anlasmasi.Muhurlenmis konteynerlerin TIR karneleri gostererek milli sinirlari gecmesini saglar.

TL Trailer Load icin kisaltma.Dolu kamyon yuku.

TOFC Trailer on Flat Car icin kisaltma.Bindirmeli tasima.Acik yuk vagonu uzerinde romork seklinde tasima.Piggyback olarak da bilinir.

TONNAGE Tonaj.100 feet3 olcusundeki hacim birimi.

TON_MILE Mil basina tasinan yukun ton agirligi.Tasimacilikta gelir ve giderleri karsilastirmada kullanilir.1 ton yukun 1 mil tasinmasindaki getiri.

TOP AIR DELIVERY Konteynerdeki hava sirkulasyonu tipi.Hava sirkulasyon unitesinde,havanin konteynerdeki en dip kisma kadar,evaparator araciligiyla filtre edilerek oluklardan konteynerin en ust kismina kadar ulastirilmasidir.Bu tarz akim ozel yontemler icerir.

TOWAGE Yedek gemi tarifesi.Yedege cekilen gemilere uygulanan ucret tarifesi.

TRACTOR cekici,traktor.Bir ya da birden cok romorku ceken karayolu araci.

TRADE ACCEPTANCE odeme vadesi kabulu.Alici tarafindan kabul edilen odeme zaman veya gun vadesi.

TRAFFIC Trafik.Nakil hatti uzerinde tasinan insanlar veya mallar.

TRAMP LINE Duzensiz hat.Deniz tasima sirketleri,gemilerini duzgun ve periyodik rotalarda kullanmaz.Nerede yuklenecek kargo varsa gemilerinin oraya yonlendirir.

TRANSPORT Tasima,nakliyat.Yukun bir yerden bir yere nakli.

TRANSPORTATION & EXIT (T&E) Yabanci mallarin tasinmasi icin bir limana ulasmasi ve ayni ulke uzerinde baska bir limana gumruk vergisi odemeden ihraci.

TRANSSHIP Aktarma.Mallarin bir nakil hattindan diger bir hatta transfer edilmesi veya bir gemiden diger bir gemiye nakledilmesi.

TRANSSHIPMENT PORT Aktarma limani.Yukun bir tasiyicidan baska bir tasiyiciya aktarildigi yer.

TROUGH RATE Tek fiyat.cikis noktasindan nihai varis noktasina kadar ki toplam fiyat.

TROUGHPUT CHARGE Konteyner indirme/bindirme ucreti.Konteynerin,konteyner alanina veya gemiye tasinmasindaki ucretlendirme.

TRUST RECEIPT Bankanin himayesi altindaki mallarin aliciya devretmesi,kendi himayesinden cikarmasi.

TURNAROUND Bekleme suresi.Deniz ulasiminda,geminin limana ulasmasi ve ayrilmasi arasindaki zaman.

TWIST-LOCK Kilit.Konteynerleri guvenli bir sasi uzerine oturtmak icin kullanilan dort adet kivrilabilen sungu seklindeki aparat.

TWO-WAY PALLET cift yonlu palet.catalli forkliftlerin sadece iki yanindan kavrayabilecegi sekilde dizayn edilmis palet.

U

U.S.CONSULAR INVOICE ABD Konsolosluk belgesi.Amerika'ya ithal edilmis mallara gereken konsoloslukla ilgili belge.

UCP Uniform Customs and Practice for Dokumentary Credits icin kisaltma.Milletlerarasi Ticaret Odasi tarafindan yayinlanan,uluslar arasi ticaret icin en sik kullanilan odeme standardi.Akreditif odemeleri gibi,tasimacilik ve bankacilik alanindaki yeni degisimleri guncelleyen yayin.

UFC Uniform Freight Classifications icin kisaltma.Tasimacilik standartlari.

ULLAGE Alec.Konteynerin tam dolu olmadiginda mevcut olan bos yer.Bos alan,ici sivi dolu olan varil veya tanklarla doldurulamayacak alan.

UNCLAIMED FREIGHT Alicisi tarafindan istenmeyen,sorusturulmayan veya teslim alinmayan yuk.

UNDERCHARGE Gercek tutarindan daha az ucretlendirmek.

UNIT LOAD Birim yuk.Paletlere,sandiklara yuklenen,tasinmaya hazir paketler,yukler.

UNIT TRAIN Gidilecegi yonu belirlenmis ya da rotada yapilan degisikliklerde kullanilmak uzere belirlenmis yaklasik 100 adet vagon.

UNITZATION Konsolidasyon.Palet gibi,birden fazla yuku toparlayip tek parca haline getirmek.

UNLOADING Bosaltmak.Gemideki mallari indirmek.

Q sorgusu için bulunan sonuçlar.,

QUARANTINE Karantina.Halkin sagligini korumak amaciyla giris cikisi izne baglanan alan.Bir gemi saglik nedenleriyle karantinaya alinabilir ve belirli bir bolgeden demir almasi engellenir.Karantinaya alinan gemi uzerine buyuk Q harfi bulunan bir bayrak cekilir.

QUOTA Kota.Belirli bir sure icin ithal edilebilir mal miktari.

QUOTATION Kotasyon.Bir malin belirli kosullarda ve belirli fiyatta satma onerisi.

Y

YARD Siniflandirma, muayene ve depolama alani.

YORK ANTWERP RULES OF 1974 1994'te son degisiklikleri yapilan,ozellikle avaryaya konsimento veya C/P hukumlerine gorene sekilde hesaplanacagina iliskin kurallar butunu.Taraflarin anlasmasi ile bu kurallar uygulamaya alinmis olup uluslar arasi bir zorlayiciligi yoktur.

Z

ZULU TIME Greenwich'e saat ayari.